رکوردشکنی‌های پیاپی دلار در بازار آزاد و چالش سیاست‌های ارزی بانک مرکزی

پیام جوان: بازار ارز در ایران بار دیگر شاهد نوسانات بی‌سابقه و ثبت رکوردهای پیاپی بوده است؛ به طوری که قیمت دلار در بازار آزاد به رقم بی‌سابقه ۲۱۳ هزار و ۷۰۰ تومان و حواله دلار به ۲۱۸ هزار تومان افزایش یافت. این روند صعودی که چهارمین رکورد متوالی طی چهار روز کاری گذشته به شمار می‌رود، پوند بریتانیا را نیز به مرز ۲۸۹ هزار تومان رسانده و نگرانی‌ها را درباره ثبات اقتصادی کشور تشدید کرده است.

هم‌زمان با این تحولات شتابان در بازار آزاد، رئیس کل بانک مرکزی در سی‌وششمین همایش بانکداری اسلامی به موضع‌گیری پرداخت و ادعاهای مربوط به فروپاشی اقتصادی ایران را به‌طور کامل تکذیب کرد. وی با تأکید بر اینکه کشور با هیچ‌گونه کمبود ارزی مواجه نیست، اظهار داشت که ذخایر ارزی مسدودنشده و درآمدهای نفتی و غیرنفتی متعددی در دسترس بانک مرکزی قرار دارد که ثبات بازار را تضمین می‌کند.

رئیس کل بانک مرکزی در تشریح اقدامات این نهاد برای مهار نوسانات بازار اعلام کرد که هفته گذشته مبلغ ۵۰۰ میلیون دلار به بازار تخصیص یافته است. او همچنین آمادگی کامل بانک مرکزی را برای تزریق تا سقف دو میلیارد دلار ارز به بازار در صورت نیاز اعلام کرد تا از این طریق تقاضای موجود پوشش داده شده و از التهاب بیشتر قیمتها جلوگیری شود.

با این حال، ناظران اقتصادی به تغییر محسوس در لحن و موضع‌گیری‌های اخیر رئیس کل بانک مرکزی اشاره می‌کنند. این اظهارات خوش‌بینانه در حالی مطرح می‌شود که وی تنها یک هفته پیش در یک گفت‌وگوی تلویزیونی صراحتاً اعلام کرده بود درآمد کشور از فروش نفت به صفر رسیده و ایران عملاً هیچ نفتی صادر نمی‌کند؛ تناقضی که پرسش‌های بسیاری را در میان کارشناسان برانگیخته است.

به نظر می‌رسد این چرخش موضع آشکار پس از انتشار پیام رهبر جمهوری اسلامی به مناسبت هفته دولت صورت گرفته است. در این پیام با تأکید بر ضرورت «تبیین و روایت قدرت و قوت ایران»، بیان صادقانه ضعف‌ها در شرایط کنونی به عنوان کمکی به دشمن توصیف شده و بر حفظ انسجام اجتماعی و خودداری از هرگونه اقدامی که به این همبستگی آسیب بزند، تأکید جدی شده است.

پیش از این نیز بانک مرکزی تلاش کرد با عرضه ۵۰۰ میلیون دلار اسکناس به شبکه بانکی مانع از رشد قیمت‌ها شود، اما گزارش‌ها نشان می‌دهد که تنها ۲۰ میلیون دلار از این حجم عرضه به فروش رفت. اگرچه سیاست‌گذاران پولی این امر را نشانه‌ای از کمبود تقاضا قلمداد کردند، اما تداوم روند صعودی نرخ ارز در روزهای بعد نشان داد که مداخلات فعلی هنوز نتوانسته‌اند اعتماد را به بازار بازگردانند.