بازار ارز و سرمایه در تهران روز شنبه شاهد تحولات بیسابقهای بود؛ به طوری که نرخ دلار در بازار آزاد با عبور از مرز ۱۹۱ هزار تومان رکورد تاریخی جدیدی را ثبت کرد و همزمان شاخص کل بورس تهران با سقوط سنگین ۱۰۷ هزار واحدی به کانال ۴.۷ میلیون واحد عقبنشینی کرد. این تحولات که به کاهش ارزش دلاری بازار سرمایه به ۸۵ میلیارد دلار منجر شد، نشاندهنده تعمیق بحران اقتصادی و واکنش شدید بازارهای مالی به تشدید نااطمینانیها و کسری بودجه دولت است.
بررسی روند تاریخی نشان میدهد که سقوط ارزش ریال به طور مستقیم با تحولات سیاست خارجی ایالات متحده و تنشهای نظامی منطقهای گره خورده است. نرخ دلار که در آبان ۱۴۰۱ حدود ۳۵ هزار تومان بود، همزمان با روی کار آمدن مجدد دونالد ترامپ و وقوع درگیریهای نظامی مستقیم با اسرائیل و حملات آمریکا به زیرساختهای نظامی و هستهای کشور، روندی صعودی به خود گرفت و در نهایت با فروپاشی تفاهمنامههای موقت، به کانالهای بیسابقه فعلی راه یافت.
تشدید سیاست فشار حداکثری و اعمال محاصره دریایی بنادر از سوی ایالات متحده، صادرات نفت ایران را عملاً متوقف کرده و به قطع درآمدهای ارزی کشور منجر شده است. این انسداد اقتصادی در کنار هزینههای بالای نظامی، دولت را با کسری بودجه شدید و ناگزیر از چاپ پول مواجه کرده است که در نهایت به افزایش بیرویه نرخ تورم و جهشهای پیدرپی در بازار غیررسمی ارز دامن میزند.
در پی این بحران ارزی، بازار سرمایه تهران نیز کارکرد خود را به عنوان پناهگاهی در برابر تورم از دست داده و با خروج گسترده نقدینگی روبرو شده است. توقف صادرات و افزایش هزینههای حملونقل، سودآوری صنایع بزرگ پتروشیمی و پالایشی را با چالش جدی مواجه کرده و سرمایهگذاران را به سمت بازارهای موازی نظیر دلار، طلا و صندوقهای درآمد ثابت سوق داده است؛ وضعیتی که در ریزش صفهای فروش سنگین و منفی شدن اکثریت مطلق نمادهای معاملاتی تجلی یافته است.
