درگذشت شیخ حمد بن خلیفه آل‌ثانی؛ معمار قطر نوین در سن ۷۴ سالگی

دیوان امیری قطر از درگذشت شیخ حمد بن خلیفه آل‌ثانی، امیر پیشین این کشور در سن ۷۴ سالگی خبر داد. شیخ حمد که در سال ۲۰۱۳ پس از ۱۸ سال حکومت، قدرت را به پسرش شیخ تمیم واگذار کرد، نقشی بی‌بدیل در تبدیل قطر از یک کشور حاشیه‌ای به یکی از قطب‌های اقتصادی و دیپلماتیک جهان ایفا نمود. او با بهره‌گیری هوشمندانه از منابع عظیم انرژی، زیرساخت‌های نوین این کشور را پایه‌گذاری کرد.

در دوران زمامداری شیخ حمد، قطر سرمایه‌گذاری‌های کلانی در سطح بین‌المللی انجام داد که خرید فروشگاه معروف هارودز در لندن از جمله آن‌هاست. تاسیس شبکه ماهواره‌ای الجزیره به عنوان یکی از بزرگ‌ترین رسانه‌های جهان عرب، بازوی دیپلماتیک و رسانه‌ای قدرتمندی برای دوحه ایجاد کرد. افزون بر این، میزبانی جام جهانی فوتبال ۲۰۲۲ که بزرگ‌ترین رویداد ورزشی جهان به شمار می‌رود، حاصل تلاش‌های بلندمدت او برای کسب اعتبار بین‌المللی بود.

سیاست خارجی مستقل و گاه چالش‌برانگیز شیخ حمد، روابط قطر با همسایگانش را تحت تاثیر قرار داد. برقراری روابط نزدیک با جمهوری اسلامی ایران و حمایت از گروه‌هایی نظیر حماس و اخوان‌المسلمین، موجب نارضایتی متحدان غربی و منطقه‌ای شد. این رویکردها در نهایت به بحران دیپلماتیک بی‌سابقه‌ای منجر شد که در دوران حکومت فرزندش، به تحریم چندساله قطر از سوی عربستان سعودی، امارات، بحرین و مصر انجامید.

با وجود این تنش‌ها، شیخ حمد همواره تلاش داشت قطر را به عنوان یک میانجی دیپلماتیک برجسته در مناقشات بین‌المللی معرفی کند. نقش‌آفرینی در حل بحران دارفور سودان، اختلافات سیاسی لبنان و میانجی‌گری میان گروه‌های فلسطینی از اقدامات او بود. همچنین گشایش دفتر سیاسی طالبان در دوحه، زمینه‌ساز مذاکرات تاریخی میان ایالات متحده و این گروه شد که در نهایت خروج نیروهای خارجی از افغانستان را رقم زد.