احتمال انحلال ساختار حکومتی حماس در غزه؛ گامی تاکتیکی در چارچوب طرح صلح ترامپ

گزارش‌های رسانه‌ای حاکی از آن است که جنبش حماس در آستانه انحلال ساختار حکومتی خود، موسوم به «کمیته پیگیری کار دولتی»، در نوار غزه است. این اقدام که پس از نزدیک به دو دهه حاکمیت این گروه انجام می‌شود، به عنوان سیگنالی برای نشان دادن آمادگی جهت واگذاری امور غیرنظامی به یک کمیته تکنوکرات تحت طرح صلح دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، ارزیابی شده است. با این حال، منابع مطلع تأکید دارند که این تصمیم در حال حاضر بیشتر جنبه پیام سیاسی داشته و هنوز موافقت نهایی اسرائیل یا شورای صلح را جلب نکرده است.

بر اساس گزارش روزنامه الشرق‌الاوسط، انحلال دولت اجرایی حماس راه را برای ورود «کمیته ملی اداره غزه» به ریاست علی عبدالحمید شعث هموار می‌کند. این کمیته تکنوکراتیک که حدود شش ماه پیش با حمایت میانجی‌های منطقه‌ای تشکیل شد، قرار است مدیریت امور اجرایی و بازسازی این باریکه را بر عهده بگیرد. انتقال این اختیارات اداری بخشی از مرحله دوم طرح صلح ترامپ است که بر مدیریت غیرنظامی، بازسازی خرابی‌ها و غیرنظامی‌سازی منطقه تمرکز دارد.

این تحولات در شرایطی رخ می‌دهد که فشار دولت ایالات متحده برای اجرای فاز دوم طرح غزه و خلع سلاح حماس به اوج خود رسیده است. دونالد ترامپ پیش از این در نشست داووس هشدار داده بود که حماس باید تسلیحات خود را تحویل دهد و پایبندی خود را به تعهدات بین‌المللی اثبات کند. با این حال، موضوع خلع سلاح کامل همچنان یکی از بزرگ‌ترین موانع پیش‌رو است، زیرا اسرائیل هرگونه نقش‌آفرینی حماس در آینده غزه را رد کرده و خروج نیروهای خود را به نابودی توان نظامی این گروه مشروط ساخته است.

علیرغم آمادگی حماس برای واگذاری امور اداری، این گروه خواستار ادغام بخشی از نیروهای پلیس خود در ساختار امنیتی جدید غزه شده است؛ پیشنهادی که با مخالفت شدید تل‌آویو مواجه شده است. در همین حال، حازم قاسم، سخنگوی حماس، بر موضع این گروه در عدم عقب‌نشینی از مسیر واگذاری اداره غزه تأکید کرده است. در نهایت، مذاکرات جاری در قاهره قرار است بر جزئیات پیچیده مرحله دوم آتش‌بس، آینده اداری غزه، نقش نیروهای حافظ صلح بین‌المللی و سرنوشت نهایی تسلیحات حماس متمرکز باشد.