جوانسازی سلول‌های مغزی؛ کشف پروتئینی که پیری سیستم عصبی را معکوس می‌کند

پیام جوان: محققان دانشکده پزشکی دانشگاه سنگاپور (NUS) در مقاله‌ای که امروز در نشریه Science Advances منتشر شد، از کشف پروتئین تعیین‌کننده‌ای خبر دادند که می‌تواند توانایی بازسازی سلول‌های بنیادی عصبی در مغزهای پیر را بازیابی کند. این پروتئین که DMTF1 نام دارد، به عنوان یک کلید تنظیم‌کننده برای فعال‌سازی مجدد فرآیند تولید نورون‌های جدید عمل می‌کند.

با افزایش سن، سلول‌های بنیادی عصبی توانایی خود را برای تقسیم و تولید سلول‌های جدید از دست می‌دهند که منجر به افت عملکرد حافظه و یادگیری می‌شود. تیم تحقیق متوجه شد که با تقویت سطح پروتئین DMTF1، حتی مغزهایی که دچار آسیب‌های ناشی از پیری شده‌اند، می‌توانند فرآیند تولید نورون‌های جدید (Neurogenesis) را از سر بگیرند.

این مطالعه نشان داد که پروتئین مذکور در واقع یک فاکتور رونویسی است که دستور روشن یا خاموش شدن ژن‌های خاصی را صادر می‌کند. در آزمایش‌های انجام شده، بازگرداندن سطح این پروتئین به حالت بهینه باعث شد تا مغزهای پیر رفتاری مشابه مغزهای جوان در بازسازی بافت‌های عصبی و حفظ عملکردهای شناختی از خود نشان دهند.

دکتر لیانگ یاجینگ، سرپرست این تحقیق، معتقد است که این یافته‌ها راه را برای درمان بیماری‌های زوال عقل مانند آلزایمر و پارکینسون هموار می‌کند. به جای استفاده از داروهای شیمیایی با عوارض بالا، دانشمندان اکنون می‌توانند بر روی درمان‌های ژنتیکی یا پروتئینی تمرکز کنند که مکانیسم‌های دفاعی و ترمیمی خود مغز را فعال می‌کنند.

اعلام این کشف در ۱۲ فوریه ۲۰۲۶ موجی از امیدواری را در جامعه پزشکی ایجاد کرده است. مرحله بعدی این پروژه، بررسی امکان تولید داروهایی است که بتوانند سطح DMTF1 را در انسان به طور ایمن افزایش دهند تا از زوال عقل در دوران سالمندی پیشگیری شود.