پیام جوان: آمارهای جدید گمرک چین نشان میدهد که مبادلات تجاری میان تهران و پکن در هفت ماه ابتدایی سال ۲۰۲۶ با کاهش چشمگیر ۵۷ درصدی مواجه شده و به رقم ۲.۵۸ میلیارد دلار سقوط کرده است. این افت شدید، ایران را در صدر کشورهای منطقه از نظر کاهش حجم تجارت با دومین اقتصاد بزرگ جهان قرار داده است؛ روندی که نشاندهنده عمق چالشهای اقتصادی پیش روی جمهوری اسلامی در مناسبات بینالمللی است.
در میان سایر کشورهای منطقه، عراق نیز با اختلافی ناچیز پس از ایران، بیشترین کاهش را در مبادلات تجاری خود با چین ثبت کرده است. این در حالی است که کشور عمان به دلیل موقعیت جغرافیایی ویژه و عدم وابستگی مستقیم به تنگه هرمز، کمترین آسیب را از انسداد این آبراه راهبردی توسط ایران متحمل شده و توانسته ثبات نسبی خود را در همکاری با پکن حفظ کند.
تحلیل جزئیات آمارهای گمرک چین نشان میدهد که اگرچه واردات پکن از عمان با کاهش ۱۸ درصدی همراه بوده، اما صادرات چین به این کشور با جهشی ۶۸ درصدی روبهرو شده است. این تغییرات معنادار نشان میدهد که عمان در ماههای اخیر به عنوان یک هاب ترانزیتی عمل کرده و بخشی از صادرات چین به سایر کشورهای عربی منطقه از طریق خاک این کشور انجام شده است.
از زمان اقدام جمهوری اسلامی در انسداد تنگه هرمز در ابتدای ماه مارس سال جاری میلادی، تجارت ایران با عمان و سایر کشورهای حوزه خلیج فارس، به استثنای عراق، به طور کامل متوقف شده است. این بنبست ترانزیتی تأثیرات منفی عمیقی بر جریان کالا و سرمایه در منطقه گذاشته و دسترسی ایران به بازارهای همسایه را به شدت محدود کرده است.
در حوزه انرژی، گمرک چین آمار واردات نفت از ایران را صفر اعلام میکند، چرا که محمولههای نفتی ایران پس از تغییر برند و تحت نام کشورهای ثالث از جمله مالزی به چین صادر میشوند. با این حال، دادههای موسسه کپلر نشان میدهند که چین در هفت ماه نخست سال جاری میلادی روزانه ۱.۲۵ میلیون بشکه نفت از ایران خریداری کرده که این میزان نشاندهنده کاهش ۱۲ درصدی نسبت به مدت مشابه سال گذشته است.
آمارهای تخصصی کپلر همچنین حاکی از آن است که از ابتدای ماه ژوئیه تا هفته جاری، متوسط خرید روزانه نفت ایران توسط چین به حدود نیم میلیون بشکه سقوط کرده است. همزمان، پکن برخلاف روند کاهش خرید از ایران، طی دو ماه گذشته میزان واردات نفت خود از سایر کشورهای حاشیه خلیج فارس را افزایش داده تا نیازهای انرژی خود را از منابع پایدارتر تأمین کند.
