پیام جوان: سازمان غذا و داروی ایالات متحده (FDA) یک داروی پیشگامانه و جدید را برای درمان سرطان پیشرفته پانکراس (لوزالمعده) تایید کرد که امیدهای تازهای را برای بیماران مبتلا به یکی از کشندهترین انواع سرطان ایجاد کرده است. این داروی خوراکی که «داراکسونراسیب» (daraxonrasib) نام دارد، با مسدود کردن یک پروتئین جهشیافته که عامل رشد تومور در بیش از ۹۰ درصد موارد سرطان پانکراس است، عمل میکند؛ رویکردی علمی که برای دههها از دسترس داروسازان خارج بود.
این داروی روزانه توسط شرکت «رولوشن مدیسینز» (Revolution Medicines) و تحت نام تجاری «راسانک» (Rasonque) به بازار عرضه خواهد شد و هزینه دوره یکماهه آن حدود ۳۹ هزار و ۸۰۰ دلار اعلام شده است. در یک کارآزمایی بالینی با حضور ۵۰۰ بیمار مبتلا به سرطان متاستاتیک که به درمانهای قبلی پاسخ نداده بودند، مشخص شد بیمارانی که از این دارو استفاده کردند، طول عمرشان تقریباً دو برابر شد و میانگین بقای آنها از ۶.۷ ماه در گروه شیمیدرمانی به ۱۳.۲ ماه افزایش یافت.
سرطان پانکراس به دلیل دشواری در تشخیص زودهنگام و پیش از سرایت به سایر اندامها، یکی از مرگبارترین اشکال سرطان به شمار میرود. بر اساس تخمین انجمن سرطان آمریکا، تنها در سال جاری حدود ۶۷ هزار مورد جدید ابتلا در ایالات متحده تشخیص داده خواهد شد و بیش از ۵۲ هزار نفر جان خود را از دست خواهند داد. کارشناسان پزشکی این تاییدیه را یکی از منتظرهترین رویدادهای دارویی میدانند که اگرچه درمان قطعی نیست، اما پیشرفتی شگرف محسوب میشود.
این دارو پیش از تایید رسمی نیز توجه افکار عمومی را به خود جلب کرده بود، بهویژه پس از آنکه سناتور سابق آمریکایی، بن سس، در یک برنامه تلویزیونی از کاهش دردهای خود پس از مصرف آن سخن گفت. این استقبال عمومی باعث شد تا سازمان غذا و دارو حتی پیش از تایید نهایی، مجوز «دسترسی گسترده» را برای بیماران واجد شرایط صادر کند و در نهایت نیز این دارو را بیش از شش ماه زودتر از موعد مقرر تایید نماید.
برخلاف سایر سرطانها که در سالهای اخیر از گزینههای درمانی متنوع غیر از شیمیدرمانی بهرهمند شدهاند، سرطان پانکراس همواره چالشی سخت برای جامعه پزشکی بوده است. این داروی جدید جهشهای خانواده ژنی RAS را هدف قرار میدهد که به طور معمول رشد سلولی را تنظیم میکنند؛ جهشهایی که پیش از این به دلیل ساختار خاص پروتئین و عدم امکان اتصال دارو به آن، غیرقابل درمان تلقی میشدند.
پزشکان امیدوارند موفقیت این دارو که از یک «چسب مولکولی» برای اتصال به زیرگروههای مختلف ژن جهشیافته استفاده میکند، راه را برای درمان سایر انواع سرطان از جمله سرطان ریه هموار سازد. این دستاورد علمی نهتنها دریچهای نو به روی بیماران گشوده، بلکه مسیر تحقیقاتی جدیدی را برای شرکتهای داروسازی جهت توسعه درمانهای مشابه در تومورهای دیگر ایجاد کرده است.
