پیام جوان:
بلومبرگ گزارش داد یک ماه پس از آنکه دونالد ترامپ طرحی علنی برای اسکورت کشتیهای تجاری در تنگه هرمز اعلام کرد و سپس آن را کنار گذاشت، ارتش آمریکا اکنون روشهایی کمصداتر را برای حفاظت از کشتیها در این آبراه حیاتی آزمایش میکند.
بر اساس این گزارش، واشنگتن بهجای اعلام یک چالش آشکار علیه تهران، بهطور غیرعلنی با شرکتهای کشتیرانی هماهنگ میکند؛ شرکتهایی که حاضرند برای عبور از هرمز، مسیر و شیوه حرکت خود را تغییر دهند.
بلومبرگ، بر پایه بیانیههای فرماندهی مرکزی آمریکا، دادههای رهگیری کشتیها و افراد آگاه از عبور و مرور دریایی، نوشت برخی کشتیها فرستندههای شناسایی خود را خاموش میکنند و نزدیکتر به ساحل عمان، در جنوب تنگه، حرکت میکنند تا خطر مینها و تهدیدهای ایران کاهش یابد و در صورت نیاز، ارتش آمریکا بتواند به آنها کمک کند.
آخرین نشانه این رویکرد سهشنبه شب منتشر شد؛ زمانی که سنتکام اعلام کرد نیروهای آمریکایی پهپادهای تهاجمی ایرانی را که به گفته این فرماندهی «دریانوردان غیرنظامی در حال عبور قانونی از آبهای منطقهای» را هدف قرار داده بودند، سرنگون کردهاند. سنتکام همچنین از «حملات دفاع از خود» علیه یک ایستگاه کنترل زمینی نظامی ایران خبر داد.
نیویورکتایمز نیز به نقل از مقامهای آمریکایی گزارش داده است که سنتکام در سه هفته گذشته عبور حدود ۷۰ کشتی تجاری از تنگه هرمز را، در مسیر ورود به خلیج فارس یا خروج از آن، هماهنگ کرده است. به گفته این مقامها، بیشتر این کشتیها هنگام عبور از تنگه فرستندههای خود را خاموش کردهاند تا شناسایی نشوند.
با این حال، عبور حدود ۷۰ کشتی در سه هفته، یعنی میانگین نزدیک به سه کشتی در روز، بیشتر به یک بازگشایی کنترلشده و محدود شباهت دارد تا عادیشدن کامل کشتیرانی. تحلیلگران نیز میگویند چون بخش زیادی از این عبورها با فرستنده خاموش انجام شده، شمار دقیق آنها بهطور مستقل قابل راستیآزمایی نیست.
این رویکرد تازه، تغییر تاکتیکی نسبت به طرح قبلی ترامپ با عنوان «پروژه آزادی» است؛ طرحی که اوایل ماه مه با یک پست در شبکههای اجتماعی و سپس در نشست رسمی کاخ سفید معرفی شد، اما پس از واکنش تهران و نگرانی متحدان منطقهای آمریکا کنار گذاشته شد.
کاپیتان تیم هاوکینز، مدیر روابط عمومی سنتکام، گفته است: «اگرچه نیروهای آمریکایی اسکورت نمیکنند»، اما همچنان با کشتیهای تجاری برای عبور آزاد و ایمن از هرمز «ارتباط و هماهنگی» دارند.
پیت هگست نیز گفت به لطف آنچه آمریکا «میتواند انجام دهد و انجام میدهد، چه شناختهشده و چه ناشناخته»، ترافیک دریایی در تنگه سرانجام از سر گرفته خواهد شد.
برایان کلارک، پژوهشگر مؤسسه هادسون، میگوید اگر کشتیها نزدیک ساحل مقابل ایران حرکت کنند و سامانه شناسایی خودکار را خاموش کنند، نیروهای ایرانی برای هدایت حملات پهپادی یا موشکی ناچار به استفاده از رادار یا ردیاب خواهند بود؛ اقدامی که نیروی دریایی آمریکا میتواند آن را شناسایی کند و به واحدهای ایرانی پاسخ دهد.
استیو ویلز، متخصص نیروی دریایی، نیز گفته آمریکا میتواند با کشتیهای مجهز به سامانه ایجیس و هواپیماهای هشدار اولیه ای-۲دی، نوعی «پوشش از راه دور اما مستقیم» برای کشتیها فراهم کند.
به این ترتیب، طرح تازه آمریکا نه اسکورت رسمی است و نه عقبنشینی از هرمز؛ بلکه نسخهای کمصداتر و عملیاتیتر برای باز کردن مسیر عبور تجاری، بدون تبدیل آن به رویارویی علنی با تهران است.
