بصیر نصیبی، از پیشگامان ساخت فیلم‌ کوتاه در ایران، درگذشت

پیام جوان:

بصیر نصیبی، فیلم‌ساز پیشرو و بنیان‌گذار جنبش «سینمای آزاد» که از او با عنوان «پدر فیلم کوتاه ایران» یاد می‌شد، روز ۲۰ بهمن ۱۴۰۴ در سن ۸۴ سالگی درگذشت.

نصیبی پیش از راه‌اندازی سینمای آزاد، به‌عنوان مدیر داخلی مجله «نگین» فعالیت می‌کرد و سپس از مهر ۱۳۴۸ جنبش سینمای آزاد را در تهران بنیان گذاشت. او با تکیه بر دوربین‌های ۸ میلی‌متری و تولید مستقل، تلاش کرد مسیر فیلم‌سازی را برای نسل جوان و علاقه‌مند، بدون دسترسی به امکانات ۱۶ و ۳۵ میلی‌متری، هموار کند.

در طول حدود ۱۰ سال فعالیت او، سینمای آزاد به تنها جنبش منسجم و سازمان‌یافته فیلم مستقل در ایران تبدیل شد و شعبه‌های آن در بیش از ۲۰ شهر فعال بود. بنا بر روایت‌های موجود، در چارچوب این شبکه بیش از ۳۰۰ فیلم‌ساز جوان فعالیت کردند و نزدیک به هزار فیلم کوتاه ۸ میلی‌متری تولید شد که طیف گسترده‌ای از تجربه‌گرایی و روایت شخصی را پوشش می‌داد.

پس از روی کار آمدن جمهوری اسلامی در سال ۱۳۵۷ و محدود شدن فضای فعالیت مستقل، نصیبی ناچار به مهاجرت شد و بخشی از فعالیت‌های خود را در اروپا ادامه داد. او در سال ۱۳۶۲ نخستین جشنواره بین‌المللی سینمای مستقل را در شهر زاربروکن آلمان پایه‌گذاری کرد و به معرفی فیلم‌سازان مستقل و آثار ۸ میلی‌متری از ایران و دیگر کشورها پرداخت.

منابع تخصصی تاریخ سینمای ایران از سینمای آزاد به‌عنوان تنها جنبش متمرکز و سازمان‌یافته فیلم‌سازی مستقل پیش از انقلاب یاد می‌کنند و نصیبی را چهره محوری این جریان می‌دانند. بسیاری از فیلم‌سازانی که بعدتر در سینمای حرفه‌ای ایران شناخته شدند، نخستین تجربه‌های تصویری خود را در همین بستر ثبت کرده‌اند و از او به‌عنوان یکی از تأثیرگذارترین حامیان فیلم کوتاه یاد می‌شود.