پیام جوان:
از آغاز حملات نظامی آمریکا و اسرائیل در ایران، جمهوری اسلامی به منظور سانسور اخبار و عدم دسترسی شهروندان به اطلاعات و اخبار درست اینترنت جهانی را به روی مردم بست و دسترسی میلیونها شهروند در ایران را به اینترنت جهانی مسدود کرد.
امروز ۳۲ روز است که مردم در ایران در خاموشی اینترنت به سر میبرند و شهروندان در انزوا و دیجیتالزدایی هستند.
گروه مستقل نظارت بر اینترنت، نتبلاکس، از ابتدای جنگ هر روز گزارشهایی را مبنی بر قطع کامل اینترنت ارائه میدهد، امروز سهشنبه ۱۱ فروردین اعلام کرد که بیش از ۷۴۴ ساعت از زمان قطع دسترسی ایران به اینترنت جهانی میگذرد.
جمهوری اسلامی مردم را وادار به استفاده شبکه ملی داخلی کرده، شبکهای که کیفیت پایین و محدودیتهای شدید دارد و نمیتواند جای خالی اینترنت جهانی را پر کند.
این خاموشی طولانی، تجربهای بیسابقه برای زندگی روزمره، کسبوکارها و جریان آزاد اطلاعات در ایران به حساب میآید. کارشناسان آن را طولانیترین و شدیدترین قطع اینترنت در تاریخ مدرن ایران میدانند.
زندگی زیر سایهٔ انزوا
در کوچهها و خانههای تهران و دیگر شهرهای ایران، مردم با محدودیتهای دیجیتال دست و پنجه نرم میکنند. پیامرسانها و شبکههای اجتماعی تقریباً قطع شدهاند و حتی سرویسهای داخلی هم بارها دچار اختلال شدهاند.
یکی از شهروندان تهرانی میگوید: «برای برقراری ارتباط با خانوادهام در خارج از کشور مجبورم ساعتها دنبال روشهای پیچیده باشم. بدون اینترنت، حس میکنم دنیا از من جدا شده است.»
دانشآموزان و دانشجویان دسترسی به منابع آنلاین و کلاسهای اینترنتی را از دست دادهاند.
پزشکان و مراکز درمانی برای دسترسی به دادهها و اطلاعات روز جهانی با مشکل روبهرو شدهاند. و کسبوکارهای کوچک و متوسط که به شبکههای اجتماعی و فروشگاههای آنلاین متکی هستند، درآمد خود را از دست دادهاند.
بسیاری از ایرانیان سعی کردهاند با استفاده از ویپیان، شبکه تور و ابزارهای پیچیده به اینترنت جهانی وصل شوند، اما محدودیتها و نظارت شدید دولت این تلاشها را دشوار کرده است. برخی کاربران مجبور شدهاند روزها و حتی هفتهها برای برقراری یک ارتباط ساده با جهان خارج صبر کنند.
قطع اینترنت در ایران سابقه دارد، اما هیچ دورهای طولانی و گسترده مانند اکنون نبوده است. در جریان اعتراضات سال ۲۰۱۹، اینترنت چند روز قطع شد و دسترسی کاربران به شبکههای خارجی به شدت محدود شد. سال ۲۰۲۵ نیز طی یک خاموشی ۱۲ روزه، اکثر کاربران ایرانی از اینترنت جهانی محروم شدند.
اما خاموشی فعلی بیش از یک ماه طول کشیده و تقریباً تمام مردم ایران را از اینترنت جهانی جدا کرده است.
کارشناسان هشدار میدهند که اثرات اقتصادی و اجتماعی این دوره طولانی میتواند سالها باقی بماند.
این قطع اینترنت تنها یک مسئله فنی نیست. محدودیت دسترسی به اطلاعات و خدمات، تجربه روزمره مردم را عمیقاً تحت تاثیر قرار داده است. مردم در انزوا و سردرگمی گرفتار شدهاند، کسبوکارها ضررهای سنگینی دیدهاند، و جریان آزاد اطلاعات به شدت محدود شده است.
آینده در مه
با ادامه این خاموشی، مردم ایران همچنان در انزوا خواهند ماند و شبکه ملی داخلی به تنهایی نمیتواند خلأ اینترنت جهانی را پر کند. کارشناسان هشدار میدهند که پیامدهای اقتصادی، اجتماعی و حتی امنیت سایبری این دوره طولانی، سالها باقی خواهد ماند.
این دوره از خاموشی اینترنت، تجربهای بیسابقه در تاریخ مدرن ایران است؛ تجربهای که اثرات آن نه تنها در زندگی روزمره مردم، بلکه در کسبوکارها، آموزش و جریان آزاد اطلاعات برای سالها قابل مشاهده خواهد بود.
