پیام جوان: نتایج یک پژوهش جدید در سوئد نشان میدهد که مصرف بیشتر پنیر و خامه پرچرب ممکن است با کاهش خطر ابتلا به زوال عقل در افراد میانسال و سالمند مرتبط باشد. هرچند این یافتهها در نگاه نخست امیدوارکننده به نظر میرسند، اما تفسیر دقیق و محتاطانه آنها ضروری است. این مطالعه گسترده که ۲۷ هزار و ۶۷۰ نفر را به مدت ۲۵ سال تحت پیگیری قرار داد، به بررسی عمیق تأثیرات رژیم غذایی بر سلامت شناختی پرداخته است.
بر اساس این تحقیق، در میان افرادی که فاقد خطر ژنتیکی شناختهشده برای بیماری آلزایمر بودند، مصرف روزانه بیش از ۵۰ گرم پنیر پرچرب با کاهش ۱۳ تا ۱۷ درصدی خطر ابتلا به این بیماری همراه بود. همچنین، مصرف بیش از ۲۰ گرم خامه پرچرب در روز ارتباط معناداری با کاهش کلی ۱۶ تا ۲۴ درصدی خطر زوال عقل داشت. نکته قابل توجه این است که چنین ارتباطی برای لبنیات کمچرب یا سایر انواع شیر و خامه مشاهده نشد و در افراد دارای عوامل ژنتیکی خطرساز آلزایمر نیز این کاهش خطر دیده نشد.
این یافتهها در تضاد با توصیههای رایج بهداشت عمومی قرار میگیرند که غالباً بر انتخاب لبنیات کمچرب برای کاهش خطر بیماریهای قلبیعروقی تأکید دارند. با این حال، شواهد علمی در مورد ارتباط لبنیات پرچرب با سلامت قلب و به ویژه سلامت مغز، همچنان یکدست نیست. پژوهشهای انجامشده در جمعیتهای آسیایی بیشتر به گزارش فواید مصرف لبنیات برای سلامت شناختی گرایش دارند، در حالی که بسیاری از مطالعات اروپایی نتایج مشابهی را تأیید نکردهاند که این تفاوت ممکن است ناشی از الگوهای متفاوت مصرف باشد.
با وجود نتایج جالب این پژوهش، محققان به محدودیتهایی نظیر اتکا به خوداظهاری در ثبت رژیم غذایی و تأثیر تغییرات شناختی اولیه بر عادات غذایی اشاره کردهاند. همچنین، این مطالعه نشان داد افرادی که مصرف پنیر و خامه پرچرب بیشتری داشتند، عموماً از سبک زندگی سالمتری، شامل تحصیلات بالاتر و شیوع کمتر بیماریهای مزمن، برخوردار بودند. بنابراین، پیام اصلی این است که نه مصرف زیاد لبنیات پرچرب به تنهایی راهکاری محافظتی است و نه مصرف آن لزوماً مضر؛ بلکه رژیم غذایی متعادل، میانهروی و سبک زندگی کلی سالم، عوامل تعیینکنندهتری در حفظ سلامت مغز و پیشگیری از زوال عقل محسوب میشوند.
