پیام جوان: گزارش اخیر بانک سرمایهگذاری گلدمن ساکس نشان میدهد که جریان عبور نفت از تنگه هرمز، علیرغم تنشهای موجود، روند رو به بهبودی را طی میکند و هماکنون به دو سوم میزان پیش از آغاز بحران در خاورمیانه رسیده است. بر اساس تحلیلهای کارشناسان این نهاد معتبر مالی بینالمللی، در حال حاضر روزانه بین هفت تا هشت میلیون بشکه نفت خام و فرآوردههای نفتی از این آبراهه راهبردی عبور میکند که نشاندهنده احیای تدریجی ترانزیت انرژی در منطقه است.
علاوه بر حجم عبوری از تنگه هرمز، کشورهای صادرکننده منطقه با بهرهگیری از مسیرهای جایگزین و خطوط لوله انتقال، موفق شدهاند بخش عمدهای از صادرات خود را حفظ کنند. با احتساب صادرات نفت عربستان سعودی از طریق پایانههای دریای سرخ و انتقال نفت امارات متحده عربی از سواحل دریای عمان، مجموع صادرات نفت خام منطقه اکنون به رقم قابلتوجه ۱۵ تا ۱۶ میلیون بشکه در روز رسیده است.
این آمار در حالی ثبت میشود که پیش از آغاز اخلالها در امنیت دریانوردی تنگه هرمز، روزانه حدود ۲۰ میلیون بشکه نفت از این مسیر ترانزیت میشد که نزدیک به دو میلیون بشکه آن به صادرات خود ایران اختصاص داشت. روند کنونی نشان میدهد که با وجود کاهش سهم ایران، سایر تولیدکنندگان بزرگ منطقه توانستهاند با استفاده از ظرفیتهای جایگزین و تحت حمایتهای بینالمللی، ثبات نسبی را به زنجیره عرضه بازگردانند.
تحولات اخیر در حوزه تحریمها و حضور نظامی ایالات متحده در منطقه، تغییرات ساختاری عمیقی در نقشه صادرات انرژی ایجاد کرده است. در شرایطی که گزارشها از صفر شدن صادرات نفت ایران در پی تشدید محاصره دریایی آمریکا از اواسط ژوئیه حکایت دارند، کشورهای همسایه با بهرهگیری از چتر حمایتی نیروهای نظامی بینالمللی به سرعت در حال بازپسگیری سهم خود و احیای بازارهای صادراتی هستند.
اگرچه خاموش کردن سیستمهای ردیابی خودکار (AIS) و انتقال مخفیانه محمولهها از یک کشتی به کشتی دیگر، کار ردیابی دقیق نفتکشها را برای برخی موسسات دشوار کرده است، اما تحلیلگران گلدمن ساکس معتقدند جریان واقعی نفت به بازارهای جهانی افزایش یافته است. این افزایش عرضه سبب شده قیمت نفت شاخص برنت از اوج ۱۲۰ دلاری خود در زمان اوج تنشها در ماه آوریل، به محدوده ۸۸ دلار کاهش یابد و تلاشها برای تحت تاثیر قرار دادن بازار ناکام بماند.
در نهایت، توقف کامل روند انتقال و صادرات نفت ایران به خارج از خط محاصره دریایی آمریکا، موضوعی است که اخیراً از سوی مقامات ارشد جمهوری اسلامی نیز تایید شده است. مسعود پزشکیان، رئیسجمهور، در کنار رئیس کل بانک مرکزی ایران، رسماً به توقف صادرات نفت اعتراف کردهاند؛ موضوعی که گزارشهای بینالمللی ردیابی نفتکشها نیز آن را به عنوان یک واقعیت عینی در بازار کنونی انرژی جهان تایید میکند.
