رهبران کشورهای عضو پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) در حالی در ترکیه گرد هم آمدهاند که روابط دونالد ترامپ، رئیسجمهوری ایالات متحده، با این ائتلاف نظامی همچنان در هالهای از تنش و ابهام قرار دارد. ترامپ بارها با زیر سؤال بردن ارزش حیاتی ناتو برای امنیت واشنگتن، تهدید به خروج از این سازمان کرده و ساختار کنونی آن را به چالش کشیده است؛ موضوعی که نگرانیهای عمیقی را در میان متحدان سنتی آمریکا در اروپا برانگیخته است.
یکی از محورهای اصلی اختلافات، مسئله بودجه دفاعی و سهم نابرابر اعضا در تأمین هزینههای ائتلاف است. رئیسجمهوری آمریکا با انتشار آمارهایی از بودجه نظامی کشورهای عضو، رابطه کنونی را «یکطرفه» و «مضحک» توصیف کرده و خواستار افزایش سهم شرکای اروپایی شده است. اگرچه فشارهای ترامپ تا حدودی منجر به افزایش بودجه دفاعی برخی اعضا شده، اما انتقادهای تند او از عدم موازنه مالی همچنان به عنوان یک چالش ساختاری پابرجا است.
علاوه بر مسائل مالی، یکجانبهگرایی آمریکا در تصمیمگیریهای امنیتی، بهویژه در قبال تقابل با جمهوری اسلامی ایران، شکاف میان طرفین را عمیقتر کرده است. اقدام نظامی واشنگتن بدون مشورت با متحدان اروپایی و انتقاد شدید ترامپ از عدم مشارکت آنها در تأمین امنیت تنگه هرمز، ائتلاف را با بحران هویت مواجه کرد؛ تا جایی که وی ناتو را «ببر کاغذی» خواند و بار دیگر بر ایده خروج از این پیمان تأکید نمود.
تنشها با طرح ادعای ترامپ مبنی بر امکان استفاده از نیروی نظامی برای تصرف گرینلند متعلق به دانمارک، وارد فاز جدیدی از نگرانیهای ژئوپلیتیک شد که با وجود عقبنشینی بعدی، تهدیدهای تعرفهای او علیه مخالفان این طرح پابرجا ماند. در مواجهه با این بحرانها، مارک روته، دبیرکل ناتو، تلاشهای دیپلماتیک گستردهای را برای کاهش تنشها آغاز کرده و میکوشد با ارائه مستندات دقیق، ترامپ را نسبت به پایبندی اعضای اروپایی به تعهداتشان متقاعد سازد.
