پیام جوان: در حالی که چتباتهای هوش مصنوعی بهطور فزایندهای در تصمیمگیریها به کار گرفته میشوند، کارشناسان نسبت به تبدیل شدن این ابزارها به گزینهای رایج برای همصحبتی و حمایت عاطفی هشدار میدهند. این روند در بریتانیا، جایی که تقریباً نیمی از بزرگسالان احساس تنهایی میکنند و از هر ده نفر یک نفر دچار تنهایی مزمن است، بهویژه نگرانکننده است. نویسندگان گزارشی در «بریتیش مدیکال ژورنال» (BMJ) عنوان کردهاند که با توجه به شیوع بالای تنهایی، طبیعی است که افراد به دنبال منابع جایگزین برای حمایت عاطفی باشند.
با این حال، این گزارش خطر شکلگیری پیوندهای عاطفی با موجودیتهایی فاقد همدلی انسانی، مراقبت و هماهنگی رابطهای را مطرح میکند. تحقیقات نشان میدهد که یکسوم نوجوانان برای تعاملات اجتماعی از همراهان هوش مصنوعی استفاده میکنند و یکدهم آنها مکالمات با هوش مصنوعی را رضایتبخشتر از مکالمات انسانی میدانند. همچنین، یکچهارم نوجوانان بریتانیایی در سال گذشته برای حمایت از سلامت روان خود به چتباتهای هوش مصنوعی روی آوردهاند، که این آمار بر گسترش این پدیده در میان نسل جوان تأکید دارد.
در پی این یافتهها، نویسندگان گزارش BMJ توصیه کردهاند که پزشکان باید از بیماران خود درباره استفاده از چتباتها سؤال کنند تا الگوهای استفاده اجباری، وابستگی و دلبستگی عاطفی را ارزیابی کنند. روانشناسان نیز متفقالقول هستند که هوش مصنوعی، اگرچه میتواند راهکارهایی برای مقابله با تنهایی ارائه دهد، نباید جایگزین حمایت انسانی شود. دکتر آدری تانگ، روانشناس، جایگزینی دایره اجتماعی و فرصتهای واقعی زندگی با چتبات را چشماندازی ترسناک برای سلامت عاطفی افراد جوان میداند و بر این باور است که شبکههای اجتماعی نمیتوانند جایگزین پیوندهای بنیادین انسانی شوند.
دکتر رومن راچکا، رئیس انجمن روانشناسی بریتانیا، تأکید میکند که هوش مصنوعی «راه حل جادویی نیست» و نباید جایگزین حمایت انسانی ضروری برای مراقبت از سلامت روان شود. او میافزاید که هوش مصنوعی نمیتواند همدلی واقعی انسانی را بازتولید کند و خطر ایجاد توهم ارتباط بهجای تعامل معنادار وجود دارد. با این حال، کارشناسان اذعان میکنند که چتباتها میتوانند در صورت استفاده صحیح، فضایی ناشناس، بدون قضاوت و در دسترس ۲۴ ساعته فراهم کنند که مکمل مفیدی برای خدمات حضوری سلامت روان موجود باشد، مشروط بر اینکه نگرانیها درباره حریم خصوصی دادهها و وابستگی بیش از حد به فناوری مرتفع گردد.
