alarmپیام جوان:
مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی در گزارشی درباره تاب‌آوری شبکه پرداخت در شرایط جنگی نتیجه گرفت آسیب به هر یک از چهار سامانه ساتنا، پایا، شتاب و شاپرک، زنجیره پرداخت کشور را از تسویه‌های کلان تا خریدهای خرد روزمره متوقف می‌کند.
این مرکز مهم‌ترین ضعف موجود را نبود چارچوب آزموده‌شده برای اولویت‌بندی خدمات حیاتی و مسیرهای جایگزین دانست.
این گزارش موضوع را با اتکا به چارچوب صندوق بین‌المللی پول و تجربه‌های جهانی بررسی کرده؛ از حمله به زیرساخت انرژی اوکراین تا اختلال مخابراتی کانادا. و نتیجه گرفته که پایداری نظام پرداخت تنها به سامانه‌های بانکی بستگی ندارد و به زیرساخت‌های پایه برق و مخابرات وابسته است.
مرکز پژوهش‌ها پنج مسیر اصلی اختلال را برشمرد: آسیب به شریان‌های ارتباطی و انرژی، اختلال در سامانه‌های تسویه، از کار افتادن بانک‌ها و شرکت‌های پرداخت، محدودیت دسترسی کاربران به خودپردازها و شعب، و حمله سایبری به تمامیت داده‌ها.
نقشه راه پیشنهادی سه افق دارد. در کوتاه‌مدت، تعریف خدمت حداقلی، ساماندهی ذخایر نقد، اولویت‌بندی خودپردازهای حیاتی و فرماندهی بحران. در میان‌مدت، کاهش وابستگی به انرژی و ارتباطات بیرونی و شبیه‌سازی سناریوهای بحران و حملات سایبری. در بلندمدت، نهادینه‌سازی تاب‌آوری در ساختار حکمرانی و نظارتی بانک مرکزی.
ارزیابی بازوی پژوهشی مجلس با موضع رسمی فاصله دارد. بانک مرکزی حمله سایبری به شاپرک را تکذیب کرده و تداوم خدمات را تایید کرده بود، در حالی که مرکز پژوهش‌ها نبود چارچوب آزموده‌شده را مهم‌ترین ضعف می‌داند و اصلاح ساختار حکمرانی و نظارتی همین بانک را هدف بلندمدت معرفی می‌کند.
وابستگی نظام پرداخت به مخابرات، گزارش را به موضوع دیگری وصل می‌کند. ترافیک اینترنت ایران در ماه‌های گذشته چند بار کاهش شدید را ثبت کرده است و گزارش، ارتباطات را یکی از پنج مسیر اختلال و کاهش وابستگی به ارتباطات بیرونی را هدف میان‌مدت می‌داند.
