پیام جوان:
یک هرم غذایی تازه‌ی بین‌المللی که ۲۲ کارشناس برجسته‌ی تغذیه از اروپا، کانادا، آمریکا و استرالیا آن را تهیه کرده‌اند، غذاهای گیاهی، چربی‌های سالم‌تر و کربوهیدرات‌های پرفیبر را در پایه‌ی تغذیه‌ی سالم می‌گذارد. این هرم که در ماه سپتامبر در نشریه‌ی «پیشرفت‌ها در تغذیه» (Advances in Nutrition) منتشر شد، بر منابع گیاهی پروتئین، آشپزی با روغن‌های گیاهی و قندها و کربوهیدرات‌های سالم‌تر تأکید دارد و به گفته‌ی تهیه‌کنندگانش نخستین هرم غذایی بین‌المللی در نوع خود است.
این هرم سه رهنمود اصلی دارد: نخست این‌که سبزیجات، میوه‌ها، غلات کامل و حبوبات پایه‌ی رژیم غذایی سالم باشند؛ دوم این‌که چربی‌ها و پروتئین‌های سالم‌تر انتخاب شوند، یعنی روغن‌های گیاهی غیراشباع مانند روغن زیتون و کانولا به جای چربی‌های اشباع مانند کره و پیه، و مرغ، ماهی و حبوبات به جای گوشت قرمز و گوشت‌های فرآوری‌شده؛ و سوم این‌که کیفیت کربوهیدرات، از جمله مقدار فیبر، میزان فرآوری و شاخص گلیسمی، مهم‌تر از کمیت آن باشد. این هرم پروتئین‌های حیوانی را به‌کلی حذف نمی‌کند.
این هرم را گروهی پژوهشی به سرپرستی کارن دلا کورته (Karen Della Corte)، استاد دانشگاه بریگم یانگ، طراحی کرده است. پژوهشگران می‌گویند این نخستین هرم غذایی بین‌المللی است که برای بازتاب توافق علمی در چند کشور و فرهنگ طراحی شده و کشورهایی مانند کانادا، آلمان، استرالیا، آمریکا، چین، هلند و کشورهای نوردیک را در بر می‌گیرد. آنان شواهد بیش از ۲۵۰ نشریه و مقاله‌ی علمی را بررسی کردند و از «رژیم سلامت سیاره‌ای ایت-لنست» (EAT-Lancet Planetary Health Diet) نیز برای یافتن اصول مشترک تغذیه‌ی سالم بهره گرفتند.
این هرم با دستورالعمل‌های به‌روزشده‌ی تغذیه‌ی آمریکا که بخشی از برنامه‌ی «آمریکا را دوباره سالم کنیم» (Make America Health Again) رابرت اف. کندی جونیور، وزیر بهداشت، است و بر پروتئین‌های حیوانی از جمله گوشت قرمز تأکید بیشتری دارد، تفاوت دارد. هر دو مجموعه توصیه می‌کنند چربی اشباع محدود شود و غذاهای فوق‌فرآوری‌شده کمتر و غذاهای طبیعی بیشتر خورده شود، اما هرم تازه بر پروتئین‌های گیاهی و روغن‌های گیاهی غیراشباع تأکید دارد، در حالی که دستورالعمل آمریکا کره و پیه‌ی گاو را هم از گزینه‌های چربی آشپزی می‌داند. میشل روتنستاین (Michelle Routhenstein)، متخصص تغذیه‌ی قلب پیشگیرانه که در تهیه‌ی هرم نقشی نداشته، آن را رویکردی عملی‌تر و همسوتر با پیشگیری از بیماری‌های مزمن دانسته و گفته است این هرم به کیفیت و منبع مواد مغذی توجه می‌کند، نه فقط به خوردن پروتئین بیشتر یا کربوهیدرات کمتر. پژوهش‌ها نشان می‌دهند الگوهای غذایی گیاه‌محور، از جمله رژیم مدیترانه‌ای و دش (DASH)، می‌توانند به سلامت قلب‌وعروق و مدیریت کلسترول، فشار خون و قند خون کمک کنند.
دلا کورته در بیانیه‌ای از دانشگاه بریگم یانگ چند توصیه‌ی عملی هم داده است: لوبیا، نخود، عدس، ماهی، مرغ یا ماست را بیشتر از گوشت قرمز و فرآوری‌شده انتخاب کنید و گوشت را بزرگ‌ترین بخش وعده نکنید؛ برای میان‌وعده مغزها، دانه‌ها، میوه یا سبزیجات با هوموس را به جای خوراکی‌های فرآوری‌شده‌ی کم‌ارزش‌تر برگزینید؛ نان سبوس‌دار را به جای نان سفید تصفیه‌شده بخورید؛ با روغن کانولا یا زیتون به جای چربی‌های حیوانی آشپزی کنید؛ و آب یا آب گازدار بدون قند را به جای نوشابه‌ی شیرین بنوشید. خود گزارش تأکید می‌کند این هرم یک چارچوب است، نه نسخه‌ی شخصی، و روتنستاین هم گفته است «گیاه‌محور» به معنای وگان یا گیاه‌خوار بودن نیست و مقدار و منبع پروتئین حیوانی باید با هدف‌های قلبی‌ـ‌متابولیک و نتایج آزمایش هر فرد هماهنگ باشد.
گزارش مشخص نمی‌کند هر گروه غذایی در این هرم دقیقاً چه سهمی از بشقاب روزانه یا چند وعده در روز را تشکیل می‌دهد، آیا دولت‌های کشورهایی که نامشان آمده این هرم را رسماً خواهند پذیرفت یا نه، و برای گروه‌هایی مانند کودکان یا بیماران خاص چه تفاوت‌هایی در نظر گرفته شده است. این مطلب توصیه‌ی پزشکی یا تغذیه‌ای شخصی نیست و برای نیازهای فردی باید با پزشک یا متخصص تغذیه‌ی دارای مجوز مشورت کرد.
منبع: هلث‌لاین (Healthline)، ۵ نوامبر ۲۰۲۶
