تشدید تنشهای نظامی و لفاظیهای متقابل میان ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران در کنار ابهامهای فزاینده درباره امنیت تردد کشتیهای تجاری در تنگه هرمز، بازارهای مالی جهان و ایران را در نخستین روز معاملاتی هفته با شوک جدی مواجه کرده است. در حالی که تهران ادعای مسدود کردن این شاهراه حیاتی انرژی را مطرح کرده، واشنگتن از اسکورت نظامی کشتیها خبر میدهد؛ با این حال، دادههای رهگیری دریایی نشاندهنده کاهش چشمگیر رفتوآمد شناورها در این منطقه است که خود به نگرانیها دامن میزند.
این بحران ژئوپلیتیک بلافاصله بازار جهانی انرژی را تحت تاثیر قرار داد و بهای نفت برنت با جهشی بیش از چهار درصدی به آستانه ۸۰ دلار در هر بشکه رسید و نفت خام آمریکا نیز رشد مشابهی را تجربه کرد. صعود ناگهانی قیمت نفت، هراس از بازگشت فشارهای تورمی و احتمال اتخاذ سیاستهای انقباضی شدیدتر از سوی بانکهای مرکزی را تقویت کرده است؛ امری که در نهایت منجر به افت قیمت جهانی طلا به دلیل افزایش بازدهی اوراق قرضه و کاهش جذابیت این دارایی بدون بهره شد.
بازارهای سهام بینالمللی نیز از این موج منفی در امان نماندند؛ به طوری که شاخصهای اصلی در اروپا و آسیا با ریزشهای سنگینی روبرو شدند و حتی در بازار کره جنوبی، شدت سقوط شاخص کوسپی منجر به توقف موقت معاملات شد. در ایالات متحده نیز پیش از بازگشایی رسمی بازار، معاملات آتی شاخصهای نزدک و اساندپی ۵۰۰ روندی نزولی را پیش گرفتند، در حالی که در این میان تنها سهام شرکتهای حوزه انرژی به پشتوانه افزایش قیمت نفت خام توانستند رشد مثبتی را ثبت کنند.
در داخل ایران، برآیند این تحولات به شکل خروج گسترده سرمایه از بازار بورس و هجوم به بازار ارز نمایان شد. شاخص کل بورس تهران در همان دقایق ابتدایی معاملات با سقوط آزاد بیش از ۱۱۰ هزار واحدی، کانال حیاتی ۵ میلیون واحد را از دست داد و همزمان، نرخ دلار آزاد با عبور مجدد از مرز ۱۸۰ هزار تومان، رکورد جدیدی را ثبت کرد که نشاندهنده ترجیح شدید معاملهگران برای تبدیل داراییهای ریالی به ارز و نقدینگی در شرایط بحرانی است.
