بحران بنزین در ایران؛ افزایش تولید پالایشگاه ستاره خلیج فارس با اختلاط متانول غیراستاندارد

پیام جوان: مدیرعامل شرکت نفت ستاره خلیج فارس از افزایش ظرفیت تولید بنزین این پالایشگاه به ۴۹ میلیون لیتر در روز با اجرای طرح اختلاط متانول خبر داده است. به گفته وحید قانعی‌فرد، برای اجرای این طرح، محموله‌ای به حجم ۳۳ هزار تن متانول از پتروشیمی زاگرس تأمین و به بزرگ‌ترین پالایشگاه تولید بنزین کشور منتقل شده است تا بخشی از ناترازی سوخت جبران شود.

این اقدام در حالی صورت می‌گیرد که مراجع معتبر بین‌المللی، از جمله انجمن خودروسازان اروپا، ژاپن و آمریکا، نسبت به آسیب‌های جدی اختلاط متانول با بنزین بر موتور خودروها هشدار داده‌اند. این نهادهای صنعتی با تأکید بر ممنوعیت استفاده از این ترکیب در خودروهای تولیدی خود، خواستار توقف جهانی این رویکرد شده‌اند و در حال حاضر تنها کشورهای انگشت‌شمار در دنیا از این روش استفاده می‌کنند.

کارشناسان حوزه انرژی معتقدند که پناه بردن به چنین روش‌هایی ناشی از کسری فزاینده و بحرانی بنزین در ایران است. دولت برای پوشش دادن این ناترازی شدید، به ترکیب حجم عظیمی از مواد شیمیایی و فرآورده‌های پتروشیمی غیراستاندارد با سوخت مصرفی شهروندان روی آورده که این امر نگرانی‌های گسترده‌ای را در حوزه سلامت شهروندان و استهلاک خودروها ایجاد کرده است.

بر اساس گزارش‌های مستند به اسناد محرمانه وزارت نفت که توسط «مرکز داده‌های باز ایران» منتشر شده، روند افزودن مواد غیرمجاز به بنزین در سال‌های اخیر شتاب گرفته است. این آمارها نشان می‌دهند که میزان ترکیب مواد افزودنی و پتروشیمی به بنزین از سال ۱۳۹۸ تا ۱۴۰۳ بیش از سه برابر افزایش یافته و سهم این مواد در سوخت توزیعی به بالای ۲۰ درصد رسیده است.

یافته‌های این اسناد فاش می‌سازد که پالایشگاه ستاره خلیج فارس به عنوان بزرگ‌ترین واحد پالایشی کشور، علی‌رغم بهره‌گیری از خوراک مرغوب میعانات گازی، توانایی تولید بنزین استاندارد یورو ۴ یا یورو ۵ را ندارد. پیش از این نیز حجم عمده تولید روزانه این پالایشگاه که حدود ۳۹ میلیون لیتر برآورد می‌شد، فاقد استانداردهای روزآمد جهانی بوده و با عدد اکتان پایینی عرضه می‌شده است.

با این حال، مدیریت پالایشگاه ستاره خلیج فارس مدعی است که بنزین حاوی متانول تولیدی این مجموعه تمامی استانداردهای مورد تأیید شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی را دارا است. او سهم متانول را در این ترکیب تنها ۳ درصد اعلام کرده است؛ ماده‌ای ارزان‌قیمت که ۴۴ درصد از کل تولیدات پایه پتروشیمی ایران را به خود اختصاص داده و اکنون به عنوان راهکاری موقت برای مقابله با بحران سوخت به کار گرفته می‌شود.