پیام جوان: بازارهای جهانی انرژی در آغاز معاملات روز دوشنبه شاهد نوسانات شدیدی بودند که منجر به افزایش بیش از دو درصدی قیمت نفت شد. این رشد قیمت که در ساعات اولیه معاملات به سه درصد نیز رسیده بود، تحت تأثیر مستقیم حملات اخیر به تأسیسات نفتی و شناورهای تجاری در منطقه خلیج فارس و دریای سرخ رخ داد. شاخص نفت برنت با عبور از مرز ۱۰۷ دلار و نفت وست تگزاس اینترمدییت با نزدیک شدن به ۱۰۲ دلار، واکنش تندی به این تحولات نشان دادند.
تنشها در حالی افزایش یافته است که هفته گذشته نیز بازار نفت با رشد هشت درصدی قیمتها، برای نخستین بار در ماههای اخیر از سد ۱۰۰ دلار گذشت. این روند صعودی که ناشی از انباشت عوامل بیثباتکننده است، نگرانیهای گستردهای را در میان تحلیلگران اقتصادی نسبت به امنیت عرضه جهانی انرژی ایجاد کرده است. در همین حال، تعویق نشست دیپلماتیک کشورهای حوزه خلیج فارس و جمهوری اسلامی در عمان که قرار بود پیرامون امنیت تنگه هرمز برگزار شود، بر ابهامات موجود افزوده است.
یکی از مهمترین عوامل فشار بر بازار، مسدود شدن خط لوله استراتژیک شرق به غرب عربستان در پی حمله پهپادی است. این خط لوله که نقش حیاتی در صادرات نفت عربستان بدون نیاز به عبور از تنگه هرمز ایفا میکند، ظرفیت انتقال بخش قابل توجهی از عرضه جهانی را دارد. خروج این شریان حیاتی از چرخه عملیاتی، تهدیدی جدی برای امنیت انرژی محسوب شده و نگرانیها را از تداوم اختلال در زنجیره تأمین دوچندان کرده است.
در سوی دیگر منطقه، اقدامات اخیر حوثیها در تنگه بابالمندب و تسلط بر جزیره راهبردی پریم، امنیت یکی از کلیدیترین آبراههای جهان را با چالش مواجه کرده است. با توجه به عبور بخش قابل توجهی از جریان نفت جهان از این تنگه، هرگونه ناامنی در این مسیر میتواند قیمتها را به سطوح بسیار بالاتری سوق دهد. گزارشهای میدانی حاکی از آن است که این اقدامات نظامی، عملاً کنترل حوثیها بر این گذرگاه دریایی را محدودتر و مخاطرهآمیزتر کرده است.
گزارشهای رسمی از حوادث دریایی، از جمله حمله به یک شناور در تنگه هرمز و وقوع حادثه برای یک کشتی تجاری ایرانی، به التهاب فضا دامن زده است. سازمان عملیات تجارت دریایی بریتانیا تأیید کرده است که بر اثر پرتابهای به یک کشتی، آتشسوزی رخ داده و خدمه مجبور به تخلیه شدهاند. این حوادث در کنار تلفات انسانی در نزدیکی سواحل ایران، نشاندهنده گسترش دایره ناامنیها در پهنههای آبی حساس منطقه است.
در نهایت، تحلیلگران بازار انرژی هشدار میدهند که در صورت عدم دستیابی به راهکارهای دیپلماتیک عملیاتی یا بازگشت سریع خط لوله عربستان به مدار فعالیت، ریسک صعود قیمت نفت خام تا سقفهای پیشین وجود دارد. تونی سیکامور، تحلیلگر برجسته، پیشبینی کرده است که در صورت تداوم این وضعیت، قیمت نفت میتواند به رکورد ۱۱۹ دلار بازگردد. اکنون نگاهها به رایزنیهای دیپلماتیک دوخته شده است تا مشخص شود آیا میتوان از بروز یک بحران انرژی تمامعیار جلوگیری کرد یا خیر.
