خبرگزاری رویترز به نقل از منابع آگاه گزارش داده است که عربستان سعودی در حال بررسی طرحی راهبردی برای افزایش ظرفیت خط لوله نفت خام شرق به غرب خود به سمت ساحل دریای سرخ است. این اقدام با هدف کاهش وابستگی به تنگه هرمز و ایجاد مسیری امنتر برای صادرات نفت این کشور و برخی از همسایگانش در حاشیه خلیج فارس صورت میگیرد. خط لوله مذکور که در حال حاضر توانایی انتقال روزانه هفت میلیون بشکه نفت به بندر ینبع را دارد، نقشی حیاتی در امنیت انرژی منطقه ایفا میکند.
بر اساس گزارشهای منتشرشده، ریاض گفتوگوهای مقدماتی را با کشورهای همسایه از جمله کویت، بحرین و قطر آغاز کرده است تا امکان انتقال نفت این کشورها از طریق خاک عربستان را بررسی کند. این کشورها به دلیل نداشتن مسیرهای جایگزین مناسب، به شدت به تنگه هرمز وابسته هستند و هرگونه اختلال در این آبراه راهبردی، صادرات انرژی آنها را با چالش جدی مواجه میکند. در این میان، کویت پیشتر تمایل خود را برای همکاری با عربستان و امارات جهت توسعه سیستمهای خط لوله مشترک ابراز داشته است.
اجرای این طرح بزرگ زیرساختی که ممکن است شامل ارتقای تأسیسات فعلی یا احداث یک خط لوله جدید و حتی خط لوله دوم برای فرآوردههای نفتی باشد، نیازمند میلیاردها دلار سرمایهگذاری و چندین سال زمان است. علاوه بر هزینههای مالی کلان، این پروژه مستلزم تغییراتی در سازوکارهای قیمتگذاری نفت خام عربستان خواهد بود. با این حال، تنشهای منطقهای اخیر و توقفهای مکرر در مسیرهای کشتیرانی، ضرورت سرمایهگذاری در این طرحهای پرهزینه را برای کشورهای عربی خلیج فارس دوچندان کرده است.
در حالی که امارات متحده عربی تنها کشور دیگر منطقه است که با توسعه خط لوله فجیره تلاش میکند ظرفیت دور زدن تنگه هرمز را افزایش دهد، ناظران معتقدند طرح جدید عربستان میتواند ابعاد تازهای به رقابت اقتصادی میان ریاض و ابوظبی ببخشد. این رقابت در نهایت ممکن است به تلاش برای افزایش ظرفیت تولید و تغییر در موازنه قدرت بازار نفت منجر شود. در نهایت، موفقیت این پروژه میتواند جغرافیای سیاسی انتقال انرژی در خاورمیانه را به طور چشمگیری بازنویسی کند.
