گزارش جدید انستیتو انرژی نشان میدهد که میزان انتشار گازهای گلخانهای در ایران با عبور از مرز یک میلیارد تن در سال، این کشور را در جایگاه پنجم جهان قرار داده است. بر اساس این گزارش، ایران برای نخستینبار با پیشی گرفتن از ژاپن، پس از کشورهای چین، آمریکا، هند و روسیه بیشترین سهم را در تولید آلایندههای جوی به خود اختصاص داده که نشاندهنده وخامت وضعیت زیستمحیطی کشور در مقایسه با تعهدات بینالمللی است.
بررسی آمارهای یک دهه گذشته نشان میدهد که تولید گازهای گلخانهای در ایران با جهشی ۳۱ درصدی همراه بوده است. این وضعیت زمانی بحرانیتر جلوه میکند که میزان آلایندگی ایران با کشورهایی نظیر آلمان و ترکیه با جمعیت مشابه مقایسه شود؛ این دو کشور با وجود داشتن اقتصادهایی بسیار بزرگتر از ایران، تقریباً نصف ایران گاز گلخانهای تولید کردهاند که نشاندهنده عمق ناکارآمدی در بخشهای صنعتی و مصرفی کشور است.
بخش عمدهای از این آلایندگی ناشی از ساختار ناکارآمد سبد انرژی کشور است، به طوری که بیش از ۹۹ درصد از انرژی مصرفی در ایران از سوختهای فسیلی شامل نفت، گاز و زغالسنگ تأمین میشود. سهم مجموع انرژیهای پاک و تجدیدپذیر مانند انرژیهای هستهای، آبی و خورشیدی در ایران حتی به یک درصد نیز نمیرسد، در حالی که سه چهارم انتشار گازهای گلخانهای مستقیماً به مصرف این سوختها و مابقی به هدررفت گاز و مشعلسوزی مربوط میشود.
از سوی دیگر، مصرف کل انرژی در ایران بسیار بالاتر از استانداردهای جهانی است؛ به گونهای که مصرف انرژی در ترکیه ۴۵ درصد و در آلمان ۲۵ درصد کمتر از ایران است که این مسئله گویای بهرهوری بسیار پایین انرژی در بخشهای مختلف کشور است. این روند صعودی مصرف و آلایندگی در حالی رخ میدهد که طبق معاهده تغییرات اقلیمی پاریس، کشورهای جهان ملزم به کاهش تدریجی گازهای گلخانهای برای جلوگیری از گرمایش زمین هستند.
