سقوط بی‌سابقه ۹۲ درصدی واردات طلا به ایران؛ واکاوی دلایل ارزی و کاهش مبادلات تجاری

پیام جوان: آمارهای رسمی گمرک جمهوری اسلامی ایران نشان می‌دهد که واردات طلا به کشور در پنج‌ماهه نخست سال جاری با افت بی‌سابقه و چشمگیر ۹۲ درصدی نسبت به مدت مشابه سال گذشته مواجه شده است. این کاهش شدید نشان‌دهنده تغییرات عمده در روندهای تجاری و سیاست‌های وارداتی کشور در ماه‌های اخیر است.

بر اساس این گزارش، میزان واردات شمش طلا در پنج ماه ابتدایی امسال تنها به حدود یک تن به ارزش ۹۷ میلیون دلار محدود شده است. این در حالی است که در مدت مشابه سال گذشته، بالغ بر ۱۳ تن طلا به ارزش تقریبی یک میلیارد و ۲۵۶ میلیون دلار وارد کشور شده بود که تفاوت فاحشی را با آمارهای جدید نشان می‌دهد.

تحلیل‌گران اقتصادی معتقدند یکی از دلایل اصلی این ریزش شدید، تغییر در سیاست‌های ارزی دولت و تمرکز بر اولویت‌بندی واردات کالاهای اساسی و ضروری است. به نظر می‌رسد سیاست‌گذاران ارزی ترجیح داده‌اند منابع حاصل از رفع تعهدات صادراتی را به جای فلزات گران‌بها، به سمت نیازهای حیاتی‌تر کشور هدایت کنند.

این در حالی است که در سال‌های گذشته، گمرک ایران با هدف تشویق صادرکنندگان به بازگرداندن ارز حاصل از صادرات به چرخه اقتصادی، تسهیلات ویژه‌ای از جمله معافیت‌های مالیاتی و گمرکی برای واردات طلا، نقره و پلاتین در نظر گرفته بود تا بازرگانان بتوانند به جای انتقال مستقیم ارز، از این روش استفاده کنند.

همزمان با کاهش واردات طلا، کل تجارت خارجی کشور نیز با رکود همراه بوده است؛ به طوری که صادرات غیرنفتی در این مدت با کاهش ۲۸ درصدی نسبت به سال گذشته به ۱۵ میلیارد دلار رسیده و واردات کل کشور نیز با افتی ۲۶ درصدی، رقم ۱۷ میلیارد دلار را ثبت کرده است که نشان‌دهنده انقباض در تراز تجاری است.

از سوی دیگر، ارزیابی نهادهای بین‌المللی نظیر کپلر نشان می‌دهد که صادرات نفت ایران به چین نیز در پنج‌ماهه نخست سال جاری با کاهش ۴۰ درصدی مواجه شده و در ماه جاری میلادی به حدود نیم میلیون بشکه در روز سقوط کرده است؛ عاملی که می‌تواند فشارهای ارزی بر اقتصاد کشور را در ماه‌های پیش رو دوچندان کند.