پیام جوان: گزارشهای جدید از نهادهای بینالمللی حوزه انرژی نشان میدهد که تولید گاز طبیعی قطر در بهار سال جاری میلادی و در پی مسدود شدن تنگه هرمز، با افت بیسابقه و سقوط نزدیک به ۷۰ درصدی مواجه شده است. این کاهش شدید تولید که ناشی از بنبست صادراتی در یکی از حیاتیترین آبراههای جهان است، زنگ خطر را برای امنیت انرژی در سطح بینالمللی و همچنین اقتصاد داخلی این کشور حاشیه خلیج فارس به صدا درآورده است.
بر اساس دادههای منتشر شده توسط مرکز سیاست انرژی جهانی در آمریکا، قطر در سه ماهه دوم سال جاری میلادی تنها کمی بیش از ۱۶ میلیارد متر مکعب گاز تولید کرده است. نگاهی به آمارهای نیمه نخست سال ۲۰۲۶ نشان میدهد که مجموع تولید گاز این کشور به حدود ۵۵ میلیارد متر مکعب رسیده که این رقم در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته، کاهش چشمگیر ۴۷ درصدی را نشان میدهد.
علت اصلی این بحران بیسابقه، وابستگی شدید قطر به مسیرهای صادرات دریایی و انسداد تنگه هرمز توسط جمهوری اسلامی ایران عنوان شده است. از آنجا که بخش عمده گاز تولیدی این کشور به بازارهای جهانی صادر میشود، مسدود شدن این معبر حیاتی، دوحه را ناگزیر ساخت تا برای جلوگیری از انباشت بیش از حد مخازن، ظرفیت تولید خود را به شکل بیسابقهای کاهش دهد.
این کاهش تولید در حالی رخ میدهد که قطر سال گذشته با صادرات ۷۷ میلیون تن گاز مایع طبیعی (الانجی)، حدود یکپنجم نیاز مصرفی جهان را تأمین میکرد. با توجه به اینکه صنایع گاز و مایعات نفتی سهمی معادل ۳۵ درصد در تولید ناخالص داخلی قطر دارند، تداوم این وضعیت بحرانی و سقوط سهمگین تولید، اقتصاد این کشور ثروتمند را با چالشهای جدی و بیسابقهای مواجه کرده است.
علاوه بر انسداد مسیرهای مواصلاتی، تنشهای نظامی اخیر نیز ضربه سنگینی به زیرساختهای انرژی قطر وارد کرده است؛ به طوری که در جریان درگیریها، دو واحد از مجموع ۱۴ واحد مایعسازی گاز این کشور هدف حملات نیروهای سپاه پاسداران قرار گرفت. این حملات مستقیم منجر به از دست رفتن حدود ۱۷ درصد از کل ظرفیت صادرات الانجی قطر شد و روند بازسازی و احیای مجدد آن زمانبر خواهد بود.
آمارهای نشریه تخصصی «اساندپی گلوبال انرژی» نشان میدهد صادرات روزانه گاز مایع قطر در بهار امسال به ۲۵ میلیون متر مکعب سقوط کرد، در حالی که پیش از آغاز جنگ این رقم فراتر از ۳۰۰ میلیون متر مکعب بود. اگرچه پس از توافق آتشبس میان ایالات متحده و جمهوری اسلامی در ماه ژوئن، روند صادرات قطر اندکی بهبود یافته و رو به افزایش گذاشته است، اما حجم صادرات روزانه آن همچنان زیر ۱۰۰ میلیون متر مکعب باقی مانده و تا بازگشت به شرایط عادی فاصله زیادی دارد.
