گزارشهای خبری حاکی از آغاز گفتوگوهای فنی و غیرمستقیم میان ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران در دوحه، پایتخت قطر است. این مذاکرات که با میانجیگری کشورهای قطر و پاکستان صورت میگیرد، در حالی آغاز شده است که پیش از این مقامات تهران هرگونه مذاکره مستقیم با واشنگتن را تکذیب کرده بودند. با این حال، حضور هیئتهای دیپلماتیک و دیدارهای مقدماتی فرستادگان ویژه دونالد ترامپ با مقامات قطری، نشاندهنده فعال بودن کانالهای دیپلماتیک غیرمستقیم میان دو کشور است.
در پی انتشار این اخبار، مقامات جمهوری اسلامی ایران تلاش کردهاند تا ماهیت این نشستها را غیرمستقیم و صرفاً فنی جلوه دهند. اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه، و محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی که ریاست هیئت ایرانی را بر عهده دارد، تأکید کردهاند که هیچگونه مذاکره مستقیمی با آمریکا در جریان نیست و این سفرها تنها برای پیگیری توافقات پیشین انجام شده است. این در حالی است که دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، پیشتر مدعی شده بود طرف ایرانی خواستار گفتوگو با مذاکرهکنندگان آمریکایی شده است.
محور اصلی این گفتوگوهای فنی، موضوع داراییهای مسدودشده ایران در قطر به ارزش ۱۲ میلیارد دلار و نحوه آزادسازی و هزینهکرد آن است. در حالی که قالیباف از حصول توافق برای آزادسازی این منابع خبر داده، واشنگتن هنوز این ادعا را به طور رسمی تأیید نکرده است. همزمان، جیدی ونس، معاون رئیسجمهوری آمریکا، با اشاره به اهرمهای فشار متعدد واشنگتن، بر لزوم تعهدات پایدار، قابل راستیآزمایی و بازرسیهای گسترده برای اطمینان از عدم دستیابی ایران به سلاح هستهای تأکید کرده است.
از سوی دیگر، رسانههای آمریکایی از جمله والاستریت ژورنال فاش کردهاند که دونالد ترامپ در روزهای اخیر گزینههای نظامی علیه ایران را با مقامات ارشد دفاعی خود بررسی کرده است، اما در نهایت تصمیم گرفته تا فعلاً به مسیر دیپلماسی فرصت دهد. این رویکرد دوگانه نشان میدهد که ایالات متحده در کنار پیشبرد گفتوگوهای غیرمستقیم در دوحه، همچنان گزینه فشار حداکثری و تهدید نظامی را به عنوان ابزاری برای امتیازگیری در مذاکرات حفظ کرده است.
