پیام جوان:
در حالی که تنها چند روز به سفر دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا، به پکن در روزهای ۲۴ و ۲۵ اردیبهشت باقی مانده، نشست سران این دو ابرقدرت جهان همچنان با تنشهایی در رویکرد آنها نسبت به جمهوری اسلامی، کره شمالی، و تایوان روبرو است.
عملیات نظامی اوایل سال جاری به رهبری ایالات متحده علیه جمهوری اسلامی، نشانگر وابستگی عمیق پکن به نفت ایران و به عنوان منبع درآمدی حیاتی برای نیروهای حکومت اسلامی بود.
وزارت خزانهداری ایالات متحده، روز ۴ اردیبهشت تحریمهای تازهای را علیه پالایشگاههای نفت چین که به گفته واشنگتن مشتری نفت ایران بودند، اعمال کرد. در میان تحریم شدگان، هِنگلی پتروشمی، دومین پالایشگاه بزرگ مستقل پکن است که آمریکا میگوید میلیاردها دلار نفت ایران را خریداری کرده است. در واکنش، وزارت بازرگانی چین، روز شنبه به شرکتهای چینی دستور داد تحریمهای آمریکا را نادیده بگیرند.
مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، روز سهشنبه ۱۵ اردیبهشت در ارتباط با اقدامات چین گفت اگر این شرکتها تحریمهای آمریکا را نادیده بگیرند، ایالات متحده گزینههای دیگری از جمله تحریمهای ثانویه در اختیار دارد. او گفت: «ما این اقدامات را صرفا برای اهداف نمادین انجام نمیدهیم.»
پیشتر، نیروهای آمریکایی یک نفتکش مرتبط با جمهوری اسلامی را که به قصد چین در حرکت بود، توقیف کردند. وزارت خزانهداری آمریکا، همچنین به بانکهای چینی که نامشان برده نشده هشدار داد که در صورت تراکنشهای مالی با جمهوری اسلامی، آنها را مورد تحریم قرار خواهد داد.
به دنبال گزارش رسانههای آمریکایی مبنی بر اینکه پکن درحال تدارک ارسال سامانههای پدافند هوایی به تهران است، پرزیدنت ترامپ، روز ۲۶ فروردین گفت چین موافقت کرده به جمهوری اسلامی اسلحه صادر نکند. چین گزارش رسانههای آمریکایی را «کاملا ساختگی» خواند.
آمریکا با میانجیگری پاکستان، در حال مذاکره با جمهوری اسلامی است تا به توافقی دست یابد که به جاهطلبیهای هستهای تهران و نیز حملات و محدودیتهای آن بر کشتیرانی در تنگه هرمز پایان دهد.
در این میان عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، روز چهارشنبه ۱۶ اردیبهشت، در پکن با همتای چینی خود، وانگ یی، دیدار کرد. مارکو روبیو روز سهشنبه اظهار امیدواری کرده بود که چین به عراقچی بگوید انسداد تنگه هرمز باعث انزوای جهانی رژیم ایران شده است. وانگ یی پس از این دیدار گفت «توقف کامل خصومتها» امری ضروری است.
از سوی دیگر، چین، همچنان، بزرگترین شریک تجاری کره شمالی است؛ رژیمی که واشنگتن آن را تهدیدی عمده تلقی میکند. هم چین و هم کره شمالی در صدد محدود کردن نفوذ آمریکا در شرق آسیا به ویژه در شبهجزیره کره هستند. چین، ماه گذشته، پیش از دیدارهفته آینده پرزیدنت ترامپ و شی، دیپلمات ارشد خود وانگ یی را برای گفتگو با کیم جونگ اون، رهبر کره شمالی، به پیونگ یانگ فرستاد.
پس از دیدار پیونگ یانگ بود که کیم بر هفتمین آزمایش موشکی بالستیک کشورش در سال جاری نظارت کرد. در اوایل سال جاری، مارکو روبیو به خبرنگاران گفت کره شمالی دارای هزاران موشک بالستیک کوتاهبرد است که میتوانند به پایگاههای ایالات متحده در خاورمیانه برسند.
ایالات متحده، پیشتر، در دوره نخست ریاست جمهوری ترامپ، اعلام کرده بود که چین و سایر کشورها میتوانند برای تحت فشار گذاشتن کره شمالی در زمینه برنامه هستهایاش، اقدامات بسیار بیشتری انجام دهند.
بهتازگی، روبیو و چٍٍٍُو تِه یول، وزیر خارجه پیشین کره جنوبی، اعلام کردند که برای دستیابی به هدف خلع سلاح کامل هستهای کره شمالی همکاری خواهند کرد.
وزیر جنگ آمریکا، پیت هگست، هفته گذشته، به قانون گذاران آمریکایی گفت جمهوری اسلامی با پیروی از راهبرد کره شمالی، در پی دستیابی به سلاح هستهای است.
او در اجلاس کنگره آمریکا گفت: «راهبرد کره شمالی این بود که از موشکهای متعارف استفاده کند تا کسی نتواند آنها را به چالش بکشد، و به این ترتیب آنها به تدریج مسیر خود را به سوی تولید سلاح هستهای هموار کنند.»
یکی دیگر از موارد تنش میان آمریکا و چین، دموکراسی خودمختار تایوان، شریک اقتصادی و نظامی واشنگتن است. خبرگزاری رویترز گزارش داده که وانگ یی در گفتگوی هفته گذشته باروبیو درمورد دیدار هفته آینده پرزیدنت ترامپ و شی، به او گفته بوده که تایوان«بزرگ ترین تهدید» در روابط آمریکا و چین است.
راهبرد امنیت ملی ۲۰۲۵ ایالات متحده میگوید واشنگتن سیاست دیرینه خود را در مورد تایوان حفظ میکند «به این معنی که ایالات متحده از هیچگونه تغییر یکجانبه در وضعیت حاکم بر تنگه تایوان حمایت نمیکند.»
در این راهبرد آمده: «به همین دلیل، جلوگیری از بروز درگیری بر سر تایوان، ترجیحا از راه حفظ برتری نظامی، یک اولویت است.»
چین تایوان را استانی جداییطلب تلقی میکند و تاکید کرده است که در صورت لزوم با توسل به زور آن را با چین یکی خواهد کرد. به همین گونه، راهبرد امنیت ملی دولت ترامپ نیز تاکید میکند که ایالات متحده از هیچ تغییری در وضعیت حاکم بر تنگه تایوان حمایت نمیکند.
