پیام جوان: گزارشهای جدید از وضعیت صنعت خودروسازی ایران نشاندهنده بحرانی عمیق در ساختار تولید و مالی سه شرکت بزرگ خودروسازی کشور، یعنی ایرانخودرو، سایپا و پارسخودرو است. بر اساس آمارهای منتشر شده، این شرکتها در چهار ماهه نخست سال جاری خورشیدی با افت شدید تولید و همزمان افزایش بیسابقه زیان خالص مواجه شدهاند؛ پدیدهای که بهرغم افزایش مداوم و سرسامآور قیمت خودروهای داخلی در بازار، فشار مضاعفی را بر مصرفکنندگان و ساختار اقتصادی کشور وارد کرده است.
بررسی جزئیات آماری نشان میدهد که شرکت ایرانخودرو در چهار ماه ابتدایی امسال نزدیک به ۱۴۰ هزار دستگاه خودرو تولید کرده که این میزان نشاندهنده کاهش ۱۲ درصدی نسبت به مدت مشابه سال گذشته است. در همین حال، وضعیت در شرکت سایپا به مراتب نگرانکنندهتر بوده و این شرکت با تولید کمی بیش از ۴۱ هزار دستگاه، افت شدید ۴۲ درصدی را تجربه کرده است. همچنین شرکت پارسخودرو با تولید تنها ۸ هزار و ۵۸۱ دستگاه خودرو، با سقوط آزاد ۶۲ درصدی تولید مواجه شده که بالاترین میزان افت در میان این سه خودروساز بزرگ به شمار میرود.
در حوزه مالی نیز صورتهای مالی سهماهه نخست سال جاری منتشر شده در سامانه کدال، عمق بحران مالی این بنگاهها را به تصویر میکشد. ایرانخودرو بهرغم افت تولید کمتر نسبت به رقبای خود، با زیان خالص بیسابقه بیش از ۱۹ هزار میلیارد تومانی در بهار امسال روبرو شده که این رقم سه برابر زیان خالص این شرکت در بهار سال گذشته است. افزون بر این، شرکتهای سایپا و پارسخودرو نیز به ترتیب با ثبت ۱.۲ و ۲ هزار میلیارد تومان زیان خالص، روند نزولی و نگرانکننده خود را ادامه دادهاند.
تحلیلگران اقتصادی عوامل متعددی را در بروز این وضعیت بحرانی دخیل میدانند که از جمله مهمترین آنها میتوان به جهش چشمگیر هزینههای تولید ناشی از تورم افسارگسیخته اشاره کرد. همچنین، چالشهای ژئوپلیتیک اخیر از جمله هدف قرار گرفتن مجتمعهای فولاد و پتروشیمی به عنوان تامینکنندگان اصلی مواد اولیه، اخلال در واردات قطعات حیاتی از چین به دلیل بحرانهای منطقهای، انسداد تنگه هرمز و محاصره دریایی، از دیگر دلایل اصلی سقوط تولید و اوجگیری زیان خالص این شرکتها ارزیابی شده است.
بحران کنونی در حالی رخ میدهد که این سه شرکت بزرگ خودروسازی طی سالهای گذشته نیز همواره با وجود افزایش مداوم قیمت محصولات خود در بازارهای داخلی، زیانده بودهاند. این روند فرسایشی در کنار کیفیت نازل خودروهای تولیدی، همواره موجی از اعتراضات و انتقادات شدید شهروندان و کارشناسان را به همراه داشته است و به نظر میرسد بدون اصلاحات ساختاری و رفع موانع خارجی، خروج از این بنبست مالی غیرممکن باشد.
