جنجال بازگشت ورزشکاران حرفه‌ای به دانشگاه؛ تلاش لیگ‌های بزرگ برای حفظ عدالت در ورزش دانشگاهی آمریکا

پیام جوان: تصمیم اخیر برخی از ورزشکاران حرفه‌ای برای بازگشت به رقابت‌های دانشگاهی (NCAA) پس از صدور احکام دادگاه‌ها مبنی بر اعطای سال پنجم صلاحیت ورزشی، جنجال گسترده‌ای را در جامعه ورزش آمریکا به پا کرده است. این بحران از زمانی آغاز شد که هیئت مدیره بخش اول انجمن ملی ورزش‌های دانشگاهی قوانین جدیدی را تصویب کرد که به ورزشکاران اجازه می‌دهد تا پنج سال در مسابقات حضور داشته باشند، مشروط بر اینکه قبل از ۱۹ سالگی در دانشگاه ثبت‌نام کنند. این مصوبه جدید جایگزین قانون قدیمی چهار سال بازی در یک دوره پنج‌ساله شد و قرار است تا سال ۲۰۲۷ به طور کامل اجرایی شود.

به دنبال این تغییرات، گروهی از بازیکنان بسکتبال و بیسبال دانشگاهی با طرح یک شکایت دسته‌جمعی در دادگاه کلرادو خواستار توقف موقت اجرای تدریجی این قوانین و برخورداری فوری از حق بازی در سال پنجم شدند. قاضی شارلوت سوینی با صدور یک حکم اولیه به نفع بازیکنان، راه را برای بازگشت گسترده آنان هموار کرد. تاکنون بیش از ۲۱ پرونده قضایی مشابه علیه قوانین جدید ثبت شده است و دادگاهی در لوئیزیانا نیز به چند بازیکن فوتبال آمریکایی و بسکتبال، از جمله داکوان رایت و آر.جی. لوئیس که سابقه حضور در تیم‌های حرفه‌ای ان‌بی‌ای را دارد، اجازه بازگشت به دانشگاه ایالتی لوئیزیانا (LSU) را داده است.

اگرچه دادگاه تجدیدنظر حوزه دهم فدرال هفته گذشته حکم دادگاه کلرادو را به حالت تعلیق درآورد، اما این تعلیق تأثیری بر احکام صادره از سوی دادگاه‌های ایالتی دیگر ندارد و NCAA اعلام کرده است که به مبارزه حقوقی خود علیه این تصمیمات ادامه خواهد داد. از یک سو، موافقان استدلال می‌کنند که محروم کردن دانشجویان در حال تحصیل از بازی به دلیل قوانین منسوخ گذشته ناعادلانه است. از سوی دیگر، منتقدان بر این باورند که بازگشت بازیکنانی که طعم ورزش حرفه‌ای را چشیده‌اند، عدالت ورزشی را در سطح دانشگاهی به شدت مخدوش می‌کند.

تحلیل‌گران ورزشی هشدار می‌دهند حضور بازیکنانی که در سطح حرفه‌ای تمرین کرده و مسابقه داده‌اند، فرصت رشد را از دانشجویان تازه‌کار و جوان‌تر سلب می‌کند. مربیان دانشگاهی به دلیل تجربه بالای این بازیکنان باسابقه، ترجیح می‌دهند از آن‌ها استفاده کنند که این امر به حاشیه رفتن استعدادهای جوان می‌انجامد. این پدیده شباهت زیادی به جنجال‌های گذشته در ورزش دانشگاهی دارد؛ جایی که تغییر دسته یا شرایط فیزیکی برخی ورزشکاران، منجر به تسلط ناعادلانه آن‌ها بر رقابت‌ها و تضعیف حقوق ورزشکاران بومی آن رده شد.

منتقدان این اقدام ورزشکاران حرفه‌ای سابق را با موارد مشابهی مقایسه می‌کنند که در آن‌ها ورزشکارانی با عملکرد متوسط در سطوح بالاتر، با تنزل سطح رقابتی خود به مسابقات دانشگاهی بازگشته و عناوین قهرمانی را درو کرده‌اند. این رویکرد نه تنها انگیزه ورزشکاران واقعی رده دانشگاهی را از بین می‌برد، بلکه فلسفه وجودی ورزش‌های آماتور را زیر سوال می‌برد. به همین دلیل، کارشناسان خواستار مداخله جدی نهادهای حاکم بر ورزش برای حفظ یکپارچگی رقابت‌ها شده‌اند.

در واکنش به این تهدید، کنفرانس‌های بزرگ ورزشی موسوم به «پاور ۴» شامل بیگ‌تن، اس‌ای‌سی، بیگ۱۲ و ای‌سی‌سی با صدور بیانیه‌هایی حضور بازیکنان دارای قرارداد حرفه‌ای را در تیم‌های خود ممنوع اعلام کرده‌اند. لیگ ملی فوتبال آمریکایی (NFL) نیز اعلام کرده است بازیکنانی که به دانشگاه بازمی‌گردند، حق بازی در فصل ۲۰۲۶ را نخواهند داشت و در سال ۲۰۲۷ به عنوان بازیکن آزاد شناخته می‌شوند. این اقدامات هماهنگ از سوی NCAA و لیگ‌های حرفه‌ای، گامی حیاتی برای جلوگیری از تبدیل شدن لیگ‌های دانشگاهی به پناهگاهی برای بازیکنان ناکام حرفه‌ای تلقی می‌شود.