پیام جوان: خبرگزاری رویترز به نقل از پنج منبع آگاه ایرانی و خارجی گزارش داده است که جمهوری اسلامی برای دور زدن تحریمهای نفتی و تأمین کالا از چین، از یک سازوکار محرمانه شبیه تهاتر استفاده میکند. بر اساس این سازوکار، نفت ایران در برابر اعتبار خرید کالا از چین مبادله میشود و این روش طی سالهای اخیر، همزمان با افزایش فشارهای اقتصادی و نظامی آمریکا، به یکی از مسیرهای مهم تأمین مالی جمهوری اسلامی تبدیل شده است.
برآورد منابع رویترز نشان میدهد طی یک سال گذشته حدود ۲ تا ۲.۵ میلیارد دلار از طریق این سازوکار جابهجا شده است. جمهوری اسلامی از این مسیر نفت خود را با کالاهایی از جمله دارو، خودرو و تجهیزات ارتباطی مبادله میکند و این سازوکار دستکم یکبار نیز برای قراردادهایی به ارزش میلیونها دلار با هدف تأمین تجهیزات پدافند هوایی مورد استفاده قرار گرفته است. رویترز تأکید کرده این روش یکی از چندین سازوکاری است که ایران برای خرید کالا و خدمات از چین، بدون پرداخت مستقیم از طریق شبکه بانکی بینالمللی، به کار میگیرد.
طبق گزارش رویترز، یک مقام غربی و دو فرد مطلع گفتهاند خریداری که از طرف شرکت نفتی دولتی چین، ژوهای ژنرونگ، فعالیت میکرد، دستکم تا سال جاری میلادی ماهانه صدها میلیون دلار را نزد نهادی مالی در چین به نام «چوشین» واریز میکرد؛ نهادی که به گفته منابع احتمالاً یک ساختار پوششی است. حدود ۷۰ درصد درآمدهای نفتی مدیریتشده از طریق این نهاد به پروژههای زیرساختی اختصاص مییابد و باقی منابع برای پرداخت به شرکتهایی استفاده میشود که کالا به ایران عرضه میکنند.
بر اساس این گزارش، منابع مالی این سازوکار توسط دو نهاد مدیریت میشود؛ یک شرکت مرتبط با وزارت بازرگانی چین و شرکتی دیگر که با بانک مرکزی ایران ارتباط دارد. به این ترتیب، چین به نفت ایران با قیمت تخفیفخورده دسترسی پیدا میکند و در مقابل، صادرات کالا و خدمات به ایران نیز ادامه مییابد. وزارت خارجه چین در پاسخ به پرسشهای رویترز اعلام کرده از سازوکار توصیفشده اطلاعی ندارد، اما پکن با تحریمهای یکجانبهای که از نظر این کشور مبنای حقوق بینالملل ندارند و از سوی شورای امنیت سازمان ملل مجاز نشدهاند، مخالفت میکند.
رویترز همچنین نوشته است با توجه به توقف صادرات نفت ایران و جلوگیری از عبور محمولههای نفتی این کشور از خط محاصره آمریکا از اواسط ژوئیه، مشخص نیست تجارت نفتی تهران و پکن در آینده چگونه ادامه خواهد یافت. چین در سال گذشته بهطور متوسط روزانه ۱.۴ میلیون بشکه نفت خام از ایران خریداری کرده که بیش از ۸۰ درصد کل صادرات نفت خام ایران را تشکیل میداد. همزمان، اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، در ماه اوت هشدار داده بود کشورهایی که به روابط تجاری خود با جمهوری اسلامی ادامه دهند، ممکن است با خطر کنار گذاشته شدن از نظام مالی مبتنی بر دلار مواجه شوند.
