جرم‌انگاری هنر توسط جمهوری اسلامی؛ علیه عوامل یک نمایش پرونده قضایی تشکیل شد

پیام جوان:

دادستانی تهران علیه عوامل نمایش «تهران/ پاریس/ تهران/ پل» به بهانه آن چه «رفتار خلاف عرف و شئون» دو بازیگر روی صحنه خوانده، پرونده قضایی تشکیل داده است.

سایت حقوقی «دادبان» شنبه چهارم مهر اعلام کرد که این پرونده پس از انتشار ویدیویی از بخشی از اجرای این نمایش با حضور مهرداد صدیقیان و فاطمه مسعودی‌فر تشکیل شده است. مرکز رسانه قوه قضائیه جمهوری اسلامی نیز اعلام کرده که دادستانی تهران در پی انتشار این تصاویر علیه عوامل نمایش اعلام جرم کرده است.

در تصاویر منتشرشده، فاطمه مسعودی‌فر سر خود را بر شانه مهرداد صدیقیان قرار می‌دهد و صدیقیان نیز دست خود را روی سر او می‌گذارد. گروه اجرایی نمایش گفته است زاویه بسته دوربین موجب «خطای دید» شده و برخلاف برخی برداشت‌ها، تماس فیزیکی دیگری میان دو بازیگر صورت نگرفته است.

به گفته عوامل نمایش، شخصیت‌های این صحنه در داستان خواهر و برادر هستند و صحنه در موقعیتی بحرانی رخ می‌دهد. گروه اجرایی همچنین اعلام کرده برای جلوگیری از برداشت‌های مشابه، نحوه ایستادن بازیگران تغییر کرده تا فاصله میان آنها برای تماشاگران واضح‌تر باشد.

دادبان با اشاره به قوانین کیفری جمهوری اسلامی گفته است عنوان مجرمانه مستقلی با نام «رفتار خلاف عرف و شئون» در قوانین کیفری وجود ندارد و چنین عبارتی به‌تنهایی نمی‌تواند مبنای تعقیب و مجازات قرار گیرد. به گفته این مجموعه حقوقی، بر اساس اصل ۳۶ قانون اساسی و اصل قانونی بودن جرم و مجازات، دادستانی باید رفتار مورد نظر را با عنوان کیفری مشخص و مصرح در قانون منطبق کند.

قوه قضائیه تاکنون مشخص نکرده است پرونده علیه کدام‌یک از عوامل نمایش تشکیل شده، عنوان دقیق اتهام چیست و چه شعبه‌ای مسئول رسیدگی به آن است. خبرگزاری هرانا نیز گزارش داده جزئیات بیشتری درباره عناوین اتهامی و شعبه رسیدگی‌کننده منتشر نشده است.

نمایش «تهران/ پاریس/ تهران/ پل» به نویسندگی سینا شفیعی و کارگردانی سعید دشتی در پردیس سینمایی باغ کتاب تهران روی صحنه رفته و امیر جعفری، سینا ساعی، مهرداد صدیقیان، و فاطمه مسعودی‌فر از بازیگران آن هستند.

تشکیل این پرونده در ادامه محدودیت‌های اعمال‌شده بر فعالیت‌های هنری در ایران صورت می‌گیرد. در سال‌های گذشته نیز شماری از هنرمندان، بازیگران و فعالان فرهنگی به دلیل محتوای آثار، نحوه پوشش، یا آن چه مقام‌های جمهوری اسلامی نقض مقررات فرهنگی و مذهبی خوانده‌اند، با محدودیت یا پیگرد قضایی روبه‌رو شده‌اند.

روز جمعه ۳ مهر نیز دادگاه تجدیدنظر استان قم، حکم ۷۴ ضربه شلاق و محرومیت‌های تکمیلی پرستو احمدی، خواننده، و هفت نفر از نوازندگان و عوامل «کنسرت کاروانسرا» را تأیید کرده بود. در آن پرونده نیز اتهام‌های ادعایی مانند «جریحه‌دار کردن عفت عمومی» از طریق آن چه مقام‌های قضایی «قبح‌زدایی و هنجارشکنی قواعد عرفی و اخلاقی مبتنی بر ارزش‌های اسلامی و تظاهر به ترویج الگوهای غربی» خوانده‌اند، مطرح شده بود.

وزارت امور خارجه ایالات متحده در گزارش‌های حقوق بشری خود درباره ایران گفته است جمهوری اسلامی بر سینما، موسیقی، تئاتر، و نمایشگاه‌های هنری کنترل اعمال می‌کند و آثاری را که از نظر مقام‌ها مغایر با «ارزش‌های اسلامی» تلقی شوند، محدود یا سانسور می‌کند. این گزارش همچنین به استفاده مقام‌های جمهوری اسلامی از قوانین و مقررات برای محدود کردن آزادی بیان و برخورد با افرادی اشاره کرده است که تصاویر یا اشکال بیان آنها ناقض مقررات اخلاقی حکومت تلقی می‌شود.