پیام جوان: رقابت راهبردی میان ایالات متحده آمریکا و چین در عرصه فضا وارد مرحله جدید و حساسی شده است. دو قدرت بزرگ جهانی با شتاب فراوان در حال توسعه ماهوارههای مانورپذیر، فضاپیماهای بدون سرنشین و فناوریهای پیشرفتهای هستند که قادرند در صورت بروز درگیریهای نظامی، ماهوارههای طرف مقابل را تعقیب، مختل یا به طور کامل نابود کنند. مقامات نظامی ایالات متحده هشدار میدهند که پیشرفتهای سریع پکن در این حوزه، واشنگتن را ناگزیر ساخته تا خود را برای سناریوی احتمالی سرایت جنگ به مدار زمین آماده کند.
گزارشهای اخیر نشان میدهند که یک فضاپیمای بدون سرنشین و محرمانه متعلق به ارتش چین، اقدام به رهاسازی یک ماهواره کوچک در مدار زمین کرده که پس از انجام مانورهای پیچیده در اطراف یک ماهواره چینی دیگر، مجدداً به فضاپیمای مادر بازگشته است. اگرچه پکن مدعی است که این ماموریتها صرفاً اهداف صلحآمیز و آزمایشی را دنبال میکنند، اما ایالات متحده نیز با در اختیار داشتن فضاپیماهای نظامی فوقمحرمانه مشابه، آزمایشهای مداری متعددی را برای مقابله با سناریوهای تهدیدآمیز اجرا میکند.
وابستگی شدید و همهجانبه نیروهای مسلح ایالات متحده به زیرساختهای فضایی برای ارتباطات، ناوبری، جمعآوری اطلاعات و سیستمهای هشدار موشکی، حساسیت این رقابت را دوچندان کرده است. فرماندهان ارشد نیروی فضایی آمریکا هشدار دادهاند که هرگونه اختلال در عملکرد این سامانهها میتواند کارایی ارتش آمریکا را روی زمین به شدت فلج کند. از این رو، دکترین جدید نظامی واشنگتن بر اتخاذ رویکردی فعالانه برای حفاظت از داراییهای فضایی و آمادگی کامل برای نبرد در مدار استوار شده است.
در راستای مقابله با تهدیدهای فزاینده، ایالات متحده همکاریهای فضایی خود را با متحدان غربیاش به طور چشمگیری افزایش داده است. عملیات مشترک اخیر میان نیروهای فضایی آمریکا و بریتانیا در مدار زمین و رصد دقیق تحرکات ماهوارههای چینی، نمونهای از این هماهنگیهای جدید است. این اقدامات مشترک علاوه بر نمایش تواناییهای فنی متحدان، پیامی آشکار به پکن درباره آمادگی ائتلاف غربی برای دفاع یکپارچه از قلمرو فضایی خود ارسال میکند.
از سوی دیگر، جمهوری خلق چین با سرعتی بیسابقه در حال افزایش تعداد و پیچیدگی مأموریتهای مداری خود است. پکن تواناییهای خود را در زمینههایی نظیر سوختگیری ماهوارهها در مدار، هدایت همزمان صدها سامانه فضایی و حتی استفاده از بازوهای مکانیکی و تور برای شکار ماهوارههای از کار افتاده به اثبات رسانده است. این فناوریهای دوگانه که میتوانند کاربردهای نظامی مخربی داشته باشند، نگرانیهای جدی را در میان تحلیلگران نظامی غرب برانگیخته است.
در شرایطی که واشنگتن برنامههایی مانند استقرار سیستمهای پارازیت زمینی و طرحهای دفاع موشکی مبتنی بر فضا را دنبال میکند، چین همچنان با متهم کردن آمریکا به دامن زدن به مسابقه تسلیحاتی، مخالفت خود را با نظامیسازی فضا ابراز میدارد. با این حال، شواهد موجود نشان میدهد که هر دو ابرقدرت، فضا را به عنوان میدان نبرد آینده ارزیابی کرده و بدون توجه به لفاظیهای دیپلماتیک، در حال تقویت زرادخانههای مداری خود برای حفظ برتری راهبردی هستند.
