پیام جوان: گزارشهای اخیر خبرگزاری تسنیم حاکی از تحقق ۱۱۰ درصدی درآمدهای نفتی در بودجه سال ۱۴۰۵ تا پایان مردادماه است. این در حالی است که عبدالناصر همتی، رئیسکل بانک مرکزی، پیشتر در اظهاراتی صریح اعلام کرده بود که صادرات نفت ایران به دلیل شرایط موجود عملاً متوقف شده است. این تناقض آشکار میان گزارشهای نهادهای دولتی و روایتهای رسمی مسئولان بانکی، پرسشهای بسیاری را در میان کارشناسان اقتصادی ایجاد کرده است.
بررسی دقیق این موضوع نشان میدهد که تفاوت میان ارقام ریالی و حجم واقعی صادرات، هسته اصلی این ابهام را تشکیل میدهد. در حالی که دولت بر مبنای ریالِ واریز شده به خزانه سخن میگوید، واقعیتهای بازار ارز و نفت روایت دیگری را ترسیم میکنند. افزایش چشمگیر قیمت جهانی نفت و رشد قابلتوجه نرخ ارز در مقایسه با ارقام پیشبینیشده در بودجه، باعث شده است که حتی با وجود کاهش حجم صادرات، مبالغ ریالی کلانی به خزانه واریز شود.
مرکز پژوهشهای مجلس نیز پیشتر نسبت به بیشبرآوردی درآمدهای نفتی هشدار داده و کسری بودجه قابلتوجهی را پیشبینی کرده بود. در سوی دیگر، گزارشهای بینالمللی از جمله دادههای شرکت کپلر و رویترز، حاکی از کاهش شدید حجم صادرات نفت ایران به مقاصد اصلی نظیر چین است. این گزارشها نشان میدهند که محدودیتهای دریایی و تحریمها، مانع از تداوم جریان عادی صادرات شده و درآمدهای ارزی کشور را تحت تأثیر قرار داده است.
در نهایت، عدم شفافیت در خصوص اینکه رقم ۱۱۰ درصدی اعلامی بر پایه چه حجم از فروش و با چه نرخ تسعیر ارزی محاسبه شده، همچنان به عنوان یک چالش اساسی باقی مانده است. تا زمانی که دولت جزئیات دقیقی از ترکیب این درآمدها ارائه ندهد، آمار تحقق بودجه از منظر اقتصادی فاقد کارایی لازم برای تحلیل دقیق وضعیت کلان کشور خواهد بود.
