پیام جوان:
پژوهشی تازه از «رصدخانه جنوبی اروپا» هشدار میدهد که افزایش چشمگیر شمار ماهوارههای مستقر در مدار زمین میتواند به طور جدی توان اخترشناسان برای رصد کیهان را کاهش دهد و کیفیت دادههای تلسکوپهای زمینی را تحت تاثیر قرار دهد.
بر اساس این پژوهش، در حال حاضر حدود ۱۵ هزار ماهواره در مدار زمین قرار دارند، اما طرحهای موجود برای پرتاب بیش از ۱.۷ میلیون ماهواره دیگر میتواند شرایط رصدی را به میزان چشمگیری دشوار کند. برخی از این ماهوارهها روشنایی زیادی دارند و هنگام عبور از میدان دید تلسکوپها ردهای نورانی در تصاویر ایجاد میکنند.
اولیویه هنو، اخترشناس رصدخانه جنوبی اروپا و نویسنده این پژوهش، گفت هر ماهواره هنگام عبور از میدان دید تلسکوپها یک خط روشن بر جای میگذارد. به گفته او، یک رد نورانی به تنهایی ممکن است مزاحمتی جزئی باشد، اما افزایش شمار ماهوارهها سبب میشود بخشهای بیشتری از دادههای رصدی از بین برود.
پژوهشگران برای بررسی این مسئله شبیهسازیهایی را در رصدخانه پارانال در صحرای آتاکامای شیلی انجام دادند. در یکی از مدلها، منظومهای شامل حداکثر یک میلیون ماهواره بررسی شد که در آن اندکی پس از غروب خورشید، هزاران ماهواره روشن در آسمان بالای «تلسکوپ بسیار بزرگ» این رصدخانه قابل مشاهده بودند.
آقای هنو گفت اگر شمار ماهوارهها به حدود ۱۰۰ هزار برسد، مشکلات ناشی از آنها همچنان قابل تحمل خواهد بود، اما با رسیدن این رقم به ۳۰۰ هزار، برخی تلسکوپها ممکن است بخش عمده دادههای خود را از دست بدهند.
رشد صنعت ماهواره از سال ۲۰۱۹ به این سو، به ویژه با توسعه شبکههای اینترنت ماهوارهای مانند «استارلینک» شرکت اسپیسایکس و «پروژه لئو» شرکت آمازون، شتاب گرفته است. پژوهشگران در عین حال تاکید کردهاند که خدمات اینترنت ماهوارهای مزایای مهمی دارد، و چالش اصلی یافتن تعادلی میان توسعه فناوری و حفاظت از امکان اکتشافات علمی است.
