بر اساس جدیدترین گزارش آژانس بینالمللی انرژی، پیشبینی میشود میزان سرمایهگذاری در بخش انرژی خاورمیانه علیرغم تداوم درگیریهای نظامی و تنشهای ژئوپلیتیک در منطقه، روند صعودی خود را حفظ کند. بر این اساس، انتظار میرود حجم سرمایهگذاریها در سال جاری میلادی با رشد ۱۱.۵ درصدی نسبت به سال گذشته، به حدود ۱۹۵ میلیارد دلار برسد که این میزان معادل شش درصد از کل تولید ناخالص داخلی منطقه و دو برابر میانگین جهانی است. البته این آمار بدون احتساب کشورهای ایران، سوریه و یمن محاسبه شده است.
در حالی که کشورهای منطقه خاورمیانه با رونق بیسابقه در جذب سرمایههای حوزه انرژی مواجه هستند، ایران به دلیل بحرانهای ساختاری، کسری روزافزون منابع انرژی و انباشت بدهیهای کلان دولتی از این چرخه عقب مانده است. طبق ارزیابی صندوق بینالمللی پول، بدهیهای دولت ایران به بیش از ۳۵ درصد تولید ناخالص داخلی (معادل ۱۲۶ میلیارد دلار) رسیده است و شرکتهای تابعه وزارت نفت، از جمله شرکت ملی نفت و گاز، در صدر بزرگترین بدهکاران دولتی قرار دارند که این امر امکان سرمایهگذاریهای جدید را به شدت محدود کرده است.
گزارش آژانس بینالمللی انرژی همچنین به خسارتهای ناشی از جنگ در زیرساختهای انرژی منطقه اشاره کرده و از آسیبهای متوسط تا شدید به بیش از ۳۰ تأسیسات حیاتی خبر میدهد. بازسازی این تأسیسات آسیبدیده نیازمند دهها میلیارد دلار بودجه خواهد بود که چالشی جدی برای کشورهای درگیر به شمار میرود. با این وجود، پویایی کلی بازار انرژی در خاورمیانه نشاندهنده تابآوری نسبی این بخش در برابر بحرانهای امنیتی است.
در ابعاد جهانی، پیشبینی میشود کل سرمایهگذاری در بخش انرژی در سال جاری به ۳.۴ تریلیون دلار برسد که سهم عمدهای از آن (حدود ۲.۲ تریلیون دلار) به انرژیهای تجدیدپذیر اختصاص خواهد یافت. در این میان، چین با سرمایهگذاری ۹۵۰ میلیارد دلاری جایگاه نخست جهان را به خود اختصاص داده و ایالات متحده آمریکا با ۶۱۵ میلیارد دلار در رتبه دوم قرار دارد؛ در حالی که خاورمیانه پس از اتحادیه اروپا، رتبه چهارم سرمایهگذاری انرژی در جهان را کسب کرده است.
