همزمان با اعلام پایان آتشبس از سوی ایالات متحده، عمان به عنوان میانجی سنتی بار دیگر میزبان رایزنیهای دیپلماتیک فشرده میان تهران و واشنگتن شده است. سفر ناگهانی عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، به مسقط و دیدار با همتای عمانی خود، نشاندهنده تلاشها برای مهار بحران فزاینده در تنگه هرمز و تضمین امنیت دریانوردی بینالمللی است. واشنگتن در این میان خواستار تعهد علنی و رسمی تهران به باز نگه داشتن این آبراه حیاتی و توقف حملات به کشتیهای تجاری است.
بر اساس گزارشهای رسانهای، دولت دونالد ترامپ ضربالاجلی را برای جمهوری اسلامی تعیین کرده تا به طور عمومی امنیت عبور و مرور در تنگه هرمز را تضمین کند. این درخواست پس از حملات اخیر به نفتکشهای قطری و سعودی مطرح میشود؛ حملاتی که به درگیریهای نظامی مستقیم میان نیروهای آمریکایی و سپاه پاسداران در منطقه دامن زد. با وجود فشارهای آمریکا، مقامات تهران در موضعگیریهای رسمی خود هرگونه مذاکره مستقیم را منوط به عقبنشینی واشنگتن از مواضعش دانسته و بر دوجانبه بودن هرگونه تعهدی تأکید کردهاند.
تیم معرفیشده از سوی ایالات متحده برای این مذاکرات شامل چهرههای ارشدی چون جیدی ونس، مارکو روبیو و جرد کوشنر است، هرچند نحوه مشارکت آنها در رایزنیهای مسقط همچنان در هالهای از ابهام قرار دارد. از سوی دیگر، گزارشهای غیررسمی حاکی از آن است که مقامات ایرانی در کانالهای خصوصی، حملات اخیر به کشتیها را به عوامل خودسر نسبت دادهاند، هرچند در تریبونهای عمومی مسئولیت این اقدامات را نپذیرفته و خواستار توقف رفتارهای تهاجمی آمریکا شدهاند.
این تحرکات دیپلماتیک در شرایطی صورت میگیرد که تنشهای میدانی به اوج خود رسیده و تبادل آتش میان دو طرف تلفات جانی و خسارات مادی بر جای گذاشته است. همزمان با افزایش بهای جهانی نفت و تهدیدهای متقابل رهبران دو کشور، آینده ثبات در خلیج فارس به نتیجه این رایزنیهای نفسگیر در عمان بستگی دارد؛ جایی که دیپلماسی در سایه تهدید نظامی، آخرین شانس خود را برای جلوگیری از یک رویارویی گستردهتر آزمایش میکند.
